کفایه الاصول اثر عربى آخوند خراسانى است که در سال‌هاى 1321ق، به بعد تألیف شده و برخى، فهم آن را ملاک اجتهاد (به معنى مصطلح) دانسته‌اند. این کتاب، آخرین متن درسى علم اصول، در دوره سطح حوزه‌هاى تشیع است که در آن، آخرین یافته‌هاى آخوند خراسانى در علم اصول، به سبک کلاسیک و نو مطرح شده است. در مقدمه، سیزده امر زیر که از مبادى فن مى‌باشد، مورد بحث قرار گرفته است: تعریف علم اصول و موضوع آن تعریف وضع و اقسام آن کیفیت استعمال لفظ در معناى مجازى. صحت اطلاق لفظ و اراده نوع یا مثل یا شخص از آن. اینکه الفاظ براى معانى من حیث هى هى، وضع شده، نه از حیث مراد بودن آنها. وضع مرکبات علائم حقیقت و مجاز. احوال پنج‌گانه لفظ و حکم تعارض میان آنها: این احوال، عبارتند از: تجوز، اشتراک، تخصیص، نقل و اضمار. حقیقت شرعیه صحیح و اعم اشتراک. استعمال لفظ در بیشتر از یک معنى مبحث مشتق و متعلقات آن در مقصد اول، در طى سیزده فصل، مطالب مربوط به مبحث اوامر، بحث و بررسى شده است که مهم‌ترین فصول آن عبارتند از: معنى ماده امر و بحث از اتحاد طلب و اراده، معنى حقیقى صیغه امر، دلالت جمله خبرى بر وجوب، اقتضاء اطلاق صیغه امر نسبت به وجوب توصلى و تعبدى و هم‌چنین نسبت به وجوب نفسى و عینى و تعیینى، امر بعد از حظر، مره و تکرار، فور و تراخى، اجزاء، مقدمه واجب، مسئله ضد و… در مقصد دوم درباره مبحث نواهى، در سه فصل، بحث شده است و از جمله مهم‌ترین مباحث آن مى‌توان به حقیقت مدلول ما ...