صدرالدین محمد بن ابراهیم قوام شیرازی، مشهور به صدرالمتألهین، با تألیف الحکمة المتعالیة فی اسفار العقلیة الاربعة و نظام و قوام‌بخشی به حکمت متعالیه به اوج حیات پربار علمی خود دست یافت. این خود نشان تلاش طاقت فرسایی است که او برای بسط دانش فلسفه، از خود بر جای گذاشت؛ با این حال این سعی و تلاش مداومِ ملاصدرا با تب و تاب ها و تبعید خودخواسته وی همراه شد. رقابت ها و حسادت های معمول میان عالمان ظاهربین و عالمان باطن بین از یک سوی و شرایط اجتماعی، سیاسی و مذهبی زمانه از سوی دیگر و وضعیت روحیِ جستجوگر و ناآرام صدرالمتألهین از جمله دلایلی است که موجبات پذیرش تبعید از سوی وی را فراهم آورد. باید گفت در صدر دلایل تبعید خودخواسته صدرای شیرازی، وجود حسادت ها و رقابت ها در میان طیف های مختلفی از عالمان زمانه است. تبحر و برجستگی های علمی صدرالدین در انواع دانش ها و سرآمد‌بودن در دانش های معمول، به ویژه نوآوری ها و ابداعات او در مسائل فلسفی و الهیاتی و مشی متفاوت سیاسی و اجتماعی وی در دوره صفویه، او را در معرض مخالفت های زیادی قرار داد که در‌نهایت برای او دردسر‌ساز شد. او در آثار قلمی خود به نقل و نقد و تحلیلِ جریان هایی از عالمان پرداخته که در زمان وی زیسته اند. در این میان ملاصدرا بیش از همه به دو جریان از عالمان ظاهربین و باطن بین می پردازد. ...