در تاریخ صدر اسلام، شخصیت ‏های زیادی به تناسب جایگاه خویش تأثیرگذار بودند که مهم‏ ترین آن‏ ها صحابة پیامبر(ص) می ‏باشند: برخی به سبب سوابق مبارزاتی، بعضی به جهت رشد در علم دین و دسته ‏ای هم به علت نسبت خویشاوندی با پیامبر(ص) در تقسیم ‏بندی اصحاب پیامبر(ص) جای گرفتند. یکی از شخصیت ‏های مهم که در حوادث صدر اسلام نقش به سزایی داشت، عباس بن عبدالمطلب ـ عموی پیامبر اسلام(ص) ـ است که در میان بنی ‏هاشم و مسلمانان، موقعیت درخور توجهی داشت. این نوشتار درپی آن است تا به بررسی نقش و جایگاه عباس در دوران پیامبر و پس از رحلت ایشان و رابطه وی با خلفا بپردازد.