اسماعیل سعادتی مؤلف کتاب می کوشد ضمن نشان دادن وجود ترابط و تعامل میان معرفت شناسی و نفس شناسی در نقد عقل محض به توضیح و تحلیل درون متنی سازگاری یا ناسازگاری این ترابط و تعامل و مبانی و مؤلفه های تشکیل دهنده آن با تعلیم ایدئالیسم استعلایی کانت بپردازد. در فصل های شش گانه کتاب آرا و تعالیم کانت در مورد گستره شناخت انسان، ایدئالیسم استعلایی، روان شناسی استعلایی، خود ادراکی محض و جوهریت و بساطت و تشخیص نفس تحلیل و ارزیابی شده است. مؤلف با تحلیل تعالیم اصلی کانت، ضمن تأکید بر سازگاری تعالیم اصلی فلسفه نقدی با رویکرد اصالت ماهوی، استدلال می کند که چرایی به رسمیت شناخته نشدن علمی غیر از علم حصولی در فلسفه نقدی را باید در اتخاذ آگاهانه یا ناآگاهانه این رویکرد دانست. بخش های کتاب عبارتند از: بخش اول: «مسئله شناخت»، بخش دوم: «نسبت نفس شناسی و معرفت شناسی»، بخش سوم: «نفس در مقام ظرف معرفت (نقد نقد علم النفس فلسفی)».