نوشتار پیش‌ روی پژوهشی است در ساحت معرفت‌شناسی گفتمان عقلایی یا منطق فهم متون، که معرفت‌شناسی انتقال معرفت به دیگران را کانون توجه قرار داده است. از آنجا که انتقال معرفت از طریق زبان انجام می‌شود، می‌توان نوشتار کنونی را معرفت‌شناختی زبان به‌شمار آورد. مسئلة اصلی نوشتار کنونی، واکاوی قواعد گفتمان عقلایی و منطق فهم و اصول احتجاجات عقلایی است. در این پژوهش می‌کوشیم آن قواعد را با بهره‌برداری از دستاورد‌های ارزشمند متفکران مسلمان در دانش اصول فقه، تفسیر، علوم قرآنی، منطق، معرفت‌شناسی، حدیث‌شناسی، رجال و درایه سامان دهیم و بدون اختصاص آنها به قلمرو ویژه‌ای مانند معرفت‌ها یا متون دینی، در گستره‌ای پهناور در قلمرو معرفت‌های بشری، اعم از دینی و غیردینی، به پژوهش بپردازیم.