کتاب تاریخ مردم ایران جلد 2 ناشر انتشارات امیرکبیر از پایان ساسانیان تا پایان آل بویه ( کشمکش با قدرت ها) جلد دوم کتاب به بررسی تاریخ ایران پس از ورود اسلام می‌پردازد و از فتح ایران توسط مسلمانان آغاز می‌شود. نویسنده ضمن اشاره به خلافت خلفای راشدین، امویان و عباسیان، به شکل‌گیری سلسله‌های ایرانی همچون طاهریان، علویان طبرستان، سامانیان، صفاریان، غزنویان و سلجوقیان پرداخته است. همچنین، جنبش‌های فکری و اجتماعی نظیر نهضت‌های شیعی، قیام‌های خارجیان و جنبش‌های مزدکی در این دوره بررسی شده‌اند. در جلد دوم علاوه بر تاریخ سیاسی، به تحولات فرهنگی و فکری ایران در دوران اسلامی نیز توجه دارد. موضوعاتی مانند: تصوف و کلام اسلامی: گسترش تصوف و ظهور فرقه‌های مذهبی. فلسفه و علوم اسلامی: ظهور دانشمندانی مانند فارابی و ابن‌سینا. ادبیات فارسی: رشد زبان فارسی و تأثیر آن بر فرهنگ ایرانی. جغرافیای تاریخی ایران: توصیف شهرها، راه‌ها و ساختارهای اقتصادی. یکی از نقاط قوت این اثر، نگاه تحلیلی نویسنده به تاریخ است. زرین‌کوب به‌جای ارائه صرف رویدادها، تلاش می‌کند ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را بررسی کند و تاریخ اساطیری را به تاریخ مستند پیوند دهد. این رویکرد کتاب را از یک روایت تاریخی ساده فراتر برده و آن را به اثری جامع و تحلیلی تبدیل کرده است.