نگارگری اسی این نگاره‌ی بی‌نظیر که در قرن یازدهم هجری در دربار گورکانی هند و به ویژه در شهر آگرا خلق شده است، صحنه‌ای پرکشش از داستان‌های انواری سهیلی را به تصویر می‌کشد. اثر متعلق به کتابی است که حسن واعظ کاشفی، نویسنده‌ی بزرگ و استاد ادب فارسی، با زبانی فاخر و داستان‌هایی سرگرم‌کننده، بازآفرینی کرده است. در این داستان، کاردنا، پادشاه خردمند میمون‌ها، پس از دوری و زندگی در جزیره‌ای میان رودخانه، با لاک‌پشتی رودخانه‌ای دوست می‌شود که دوستی‌شان به دامی نیرنگ‌آمیز و سپس نجاتی شگفت‌انگیز ختم می‌گردد. در تصویرسازی استاد `آسی، لحظه‌ی اوج داستان را مشاهده می‌کنیم که در آن میمون با زیرکی و هوش سرشار خود، از حیله‌ی لاک‌پشت که قصد کشتن او را به بهانه‌ی درمان بیماری همسرش داشته بود، فرار می‌کند. لاک‌پشت که فریب خورده بود که قلب میمون در درخت انجیر آویزان است، دوباره به سمت ساحل می‌رود و میمون با سرعتی باورنکردنی به درخت پناه می‌برد تا جان خود را نجات دهد. این صحنه نمادی از غلبه‌ی خرد بر حیله و نیرنگ است که در ادبیات کلاسیک فارسی جایگاه ویژه‌ای دارد. این اثر از نظر فنی و هنری، نمونه‌ای درخشان از هنر نگارگری مکتب آگرا است که با استفاده از مرکب، رنگ‌های طبیعی و ورق‌های طلای خالص بر روی کاغذ باکیفیت اجرا شده است. خوشنویسی متن فارسی به خط نستعلیق، که از ویژگی‌های بارز این دوره است، با دقتی شگفت‌انگیز همراه با تصویرسازی انجام شده است. ...