فلسفه و ادبیات دو فعالیت فرهنگی و دو نماد پویایی هر تمدن است: یکی نمودار اندیشه و واقعیت و دیگری نشانِ تخیل و آرمان های یک جامعه انسانی است، اما هنوز متأسفانه هیچ پژوهشگری تأثیر و تأثّرات اندیشه های فلسفی اسلام از لطایف و ظرایف شعر و نثر فارسی و نیز کنش ها و واکنش های ادبیات فارسی را با حقایق بلند و متعالی فلسفه اسلامی به طور مستقل بررسی نکرده و انگیزه ها، بهره ها و نتایج این تعامل و داد و ستدها را که درآثار فیلسوفان ادیب یا ادبای فلسفه دان و تأثیر این اندیشمندان برجریان فکری و ادبی ایران آشکارا می توان یافت، مورد پژوهش جدی قرار نداده است. کتاب حاضر نخستین گام در این راه است.