تخمه دانه‌های پر چربی یا پر پروتئین گیاهان است که معمولاً به صورت بوداده و گاهی خام خورده می‌شود و برای سلامتی هم مفید است. تخمه مغذی است و به دلیل داشتن کلسیم فراوان (از جمله تخمه ژاپنی یا تخمه جابانی)، پروتئین (از جمله تخمه آفتابگردان) و داشتن پتاسیم (از جمله تخمه کدو تنبل)، جایگاه ویژه‌ای در رژیم غذایی افراد، خصوصاً ورزشکاران دارد. به نقل از جلیلی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی: امروزه 15 هزار خانوار در روستاها و شهرهای استان آذربایجان غربی، مستقیماً به وسیله کشت تخم کدو و تخم آفتابگردان و فروش این دو محصول کسب درآمد و امرار معاش می‌کنند