در اوایل دهۀ 1330 (1334 ھ. ش) کتاب تعامل علم و دین (تعاون الدین والعلم) توسط استاد محمدتقی جعفری منتشر شد. به دنبال آن، کتابی با نام «نهایة الادراک الواقعی بین الفلسفة القدیمة و الحدیثة (نهایت ادراکات واقعی در فلسفۀ قدیم و جدید)» را تحریر کرد که در زمان حیات ایشان هرگز انتشار نیافت. ترجمۀ این کتاب که برای اولین‌بار در مجموعه آثار 19 منتشر می‌شود، به بحث میان فلسفۀ قدیم و جدید دربارۀ برخی مسائل پرداخته است و آن را می‌توان از نخستین آثار در فلسفۀ تطبیقی در فلسفۀ معاصر ایران به شمار آورد. در این اثر، علاوه بر بیان آرای فیلسوفان گوناگون، به تحلیل و نقد بسیاری از آراء هم پرداخته شده است. در واقع، حضور فلسفی مؤلف در بیشتر مباحث مشاهده می‌شود. «مبدأ اعلی» کتاب دوم این مجموعه، که در سال 1337 چاپ شد، شامل برخی مطالب فلسفی‌‌ است که به صورت اشعاری در قالب مُخمّس بیان شده و خود استاد جعفری به شرح و تفسیر مطالبی که در قالب شعر سروده، پرداخته است. در مبدأ اعلی ضمن شرح و توضیح مطالب گوناگون فلسفی، به دیدگاه برخی فیلسوفان غربی اشاره شده است و در طرح مباحث به نقد آرای متفکران نیز می‌پردازد. در میان این مباحث، طرح مسئلۀ وحدت وجود و نقد بعضی از آرای طرفداران آن به صورت جدی مورد نظر مؤلف قرار گرفته است. تنوع مسائل فلسفی مطرح‌شده، آن هم به زبان شعر، از ویژگی‌های این اثر است. ...