این کتاب شرح جهش جانانه و جنون آمیز جان جوانمردی است که پیش از آنکه صبح معرفت از مشرق سرش بردمد و " شمس " عشق در افق اقبالش طالع شود ، زاهدی با ترس  ، سجاده نشینی با وقار  ، شیخی زیرک ، مرده ای گریان و شمع جمع منبلان بود و وقتی در چنگال شیری " شیخ گیر " افتاد و دولت عشق را  نصیب برد ، زنده ای خندان ، عاشقی پران ، یوسفی یوسف زاینده و آفتابی بی سایه شد و اینهمه را وامدار آن بود که دلیرانه  و کریمانه و فارغ از بندگی  و سلطنت و شریعت و ملت تن به قضای عشق داد و پا در قماری عاشقانه نهاد  و سرخوش از باختن و فارغ از بردن ؟، خان و مان خود را به سیل تند عشق سپرد و دیوانه عشق دیوانه و اماره نفس اماره گشت/