کتاب «مقدس و نامقدس» با زیرعنوان «ماهیت دین» اثری از میرچا الیاده، مورخ و فیلسوف مشهور دین است که در سال 1961 منتشر شد و به دوگانگی بین امر مقدس و نامقدس (سکولار) در تجربیات انسانی می‌پردازد. الیاده کتابش را با توضیح مفهوم امر مقدس شروع می‌کند، که او آن را به عنوان یک نیروی خالق الهی می‌شناسد که خود را از طریق سلسله مراتبی در جهان نشان می‌دهد. رویدادهایی که در آن امور مقدس وارد حوزه‌ی امور نامقدس می‌شوند، مانند مناسک یا تماس با اشیای مقدس در آیین‌های مسیحیت همچون خوردن نان. او بر این باور است که برای انسان مذهبی یا دیندار، هر جنبه‌ای از زندگی فرصتی برای ارتباط با خدا فراهم می‌کند و هستی دنیوی را به گفتگوی با خدا تبدیل می‌کند. این گفتگو، به بیان الیاده، زندگی را از حالتی کفرآمیز، که در آن وجود مادی تمام هستی را در بر دارد، به حالتی مقدس، که در آن همه چیز بخشی از نظم کیهانی الهی است، ارتقا می‌دهد. این کتاب برای بررسی تعامل انسان با امر مقدس در چهار بعد طراحی شده است: مکان، زمان، طبیعت، و چرخه زندگی/مرگ انسان. هر فصل از کتاب به یکی از این ابعاد اختصاص دارد و نشان می‌دهد که چگونه ساختار مقدس در تمام جنبه‌های اصلی زندگی انسان نفوذ می‌کند. ...