کتاب «تاریخ تحلیلی اسلام» متن پیاده‌شده‌ی سخنرانی‌های حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان است که طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ در هیئت شهدای گمنام ارائه شده‌اند. این اثر با نگاهی نو و تحلیلی، دوران پیامبر اکرم(ص) را از عصر جاهلیت تا استقرار حکومت در مدینه بررسی می‌کند و می‌کوشد ریشه‌های مشکلات آن دوره و تدابیر پیامبر(ص) در مواجهه با آن‌ها را واکاوی کند.این کتاب در چهار فصل تنظیم شده است: «اهمیت و آثار مطالعه تاریخ» «جاهلیت» «بعثت» و «دعوت»در فصل اول، نویسنده به ضرورت شناخت تاریخ صدر اسلام به‌عنوان منبعی برای فهم سنت‌های الهی در طول تاریخ می‌پردازد. او تأکید می‌کند که هدف از مطالعه تاریخ، صرفاً دانستن وقایع نیست، بلکه باید از آن برای حل مسائل امروز استفاده کرد.