معرفی کتاب این کتاب بحری موّاج از مراحل چهارگانه در حکمت عملیه (عرفان عملی) است که عبارتند از: (1) تهذیب اخلاق ظاهر، (2) پیرایش نفس از رذائل، (3) آرایش درون به فضائل، (4) نتیجه ای که از اینها بهرهِ نفس می شود. نویسنده کتاب سه جلدی بحرالمعارف، مولی عبدالصمد همدانی، اگرچه در اثر گرانسنگ خود بیشتر از حکمت عملیه (عرفان عملی) سخن گفته است. با وجود این، در این کتاب بحث های مهم و قابل اعتنایی از عرفان نظری هم به میان آمده است که حقّاً نام بحرالمعارف را زیبندهِ خود ساخته است. نویسنده عالی مقام در این کتاب میان شرع و عقل، و دین و عرفان جمع کرده است و آن را مؤ یّد به قرآن و سنّت قرار داده است، و با پشتوانهِ اطلاعات وسیع و ذوق سرشار و تجربهِ عظیم معنوی و باطنی ای که داراست به خوبی از عهده این کار برآمده است.