نهایه الافکار (دوره 4 جلدی) مؤلف: الشیخ ضیاء‌الدین عراقی تقریر: محمد تقی بروجردی نجفی ناشر: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم زبان: عربی سال چاپ: 1390 قطع و نوع جلد: وزیری (گالینگور) موضوع اصول توضیحات نهایه الافکار تقریرات درس اصول آقا ضیاء عراقى است به زبان عربى که توسط محمدتقى بروجردى تدوین یافته است. مباحث استدلالى اجتهاد و تقلید، در آخرین مبحث از جزء چهارم نهایه الافکار آمده و ص 215 تا 269 به آن اختصاص یافته است. خود نویسنده، در مقدمه، مى‌گوید: «بخش اجتهاد و تقلید را در زمان‌هاى دور تحریر کرده و حال آن را به کتاب نهایه الافکار ملحق مى‌کنم». بنا بر این، مباحث مزبور، على الظاهر تداوم منطقى مباحث و تقریرات آقا ضیاء نیست. مبحث اجتهاد و تقلید کتاب، در دو بخش اجتهاد با چهار موضع و تقلید با چهار مقام مطرح شده است. موضوعات مورد بحث در این کتاب عبارت اند از: تعریف علم و موضوع آن، وضع، اطلاق لفظ و اراده شخص آن و یا نوع آن، هل الالفاظ موضوعه للمعانى المراده، لا وضع آخر للمرکبات، لا وضع للمعانى المجازیه، حقیقت و مجاز، حقیقت شرعى، صحیح و اعم، امکان و وقوع اشتراک، استعمال لفظ در بیش از یک معنى، مشتقات، اوامر، مقدمات واجب، نواهى، مفاهیم، عموم و خصوص، مطلق و مقید، قطع، شکوک، استصحاب، تعادل و تراجیح.