ارسطو، نخستین فیلسوفی است كه با شیوه ‏اى منطقى و علمى به مباحثِ علم النفس پرداخته است. وى اولویت را به جوهر نفس -نه صفات آن- مى‏دهد. ارسطو نفس را تنها با توجه به نسبت آن با بدن مورد بررسى قرار مى‏ دهد و در تعابیرى، آن را صورت بدن مى‏ شمارد. ابن‏ سینا سخنان ارسطو را كافى ندانسته و نفس را از دو حیثیت نگریسته است: یكى در ارتباط با بدن و كمال آن و دیگرى به صورت استقلالى. پس از ابن‏سینا، صدرالدین شیرازى، تحلیلى وجودشناختى و عمیق از نفس به عمل آورد و معتقد شد كه نفسیّت نفس، نحوه وجود خاص آن است و نفس، وجود دیگرى غیر از آن ندارد. اثر حاضر، «نفس و قواى» آن را با توجه به دیدگاه‏ هاى این سه فیلسوف بزرگ، به دقت بررسى كرده است.