انقلاب عباسیان علیه امویان و حاکمیت آنان بر جهان اسلام، یکی از مهم‏ترین حوادث تاریخ جهان اسلام به شمارمی‏رود. حاکمیتی که بیش از پنج قرن به طول انجامید. عباسیان هنگامی که بنی امیه را ساقط کردند و به خلافت‏رسیدند، مخالفان خود از جمله علویان و پیشوایان عدالت خواه شیعه و حتی گروههایی از هواداران و خویشان خودمانند ابوسلمه خلال، ابومسلم، عبدالله بن علی و عیسی بن موسی را از سر راه خود برداشتند. آنان در واقع برای‏برجای ماندن حکومت خود، از قتل و آزار دیگران هیچ گونه پروایی نداشتند. در روزگار حاکمیت بنی عباس - به ویژه تا پایان خلافت مأمون - نفوذ عناصر ایرانی در امور اداری و تسلط بر آن، کاملاآشکار بود. کسانی چون ابوسلمه خلال و ابو مسلم در عهد سفاح، خاندان برامکه در دوره هارون، و خاندان سهل وطاهر در عصر مأمون. همکاری مؤثر ایرانیان برای به پیروزی رساندن انقلاب عباسیان از یک سو، و نیاز آنان به دبیران‏کارآزموده برای اداره سرزمین‏های وسیع خلافت از سویی دیگر، عباسیان را واداشت تا در این امر از ایرانیان - که‏سوابق درخشانی در امور اداره داشتند - استفاده کنند. از همین روی، آنان بسیاری از مناصب و سمتهای اداری وکشوری را به اینان سپردند و از سویی به شیوه ساسانیان، سازمان اداری و کشوری و آداب و رسوم و تشریفات درباری‏خود را نیز به وجود آوردند. در این باره تدبر در چگونگی اداره ولایات ایران در آستانه ورود امام رضا (ع) ...