چگونگی آفرینش جهان و بقای آن توسط خداوند از سوالات بلکه از رازهای هستی‌شناسانه است که ذهن انسان متفکر را به سوی خود منعطف کرده است. در این کتاب نخست راز چگونگی خلقت نخستین و فاعلیت خداوندی تبیین می‌شود که آیا خلقت جهان از عدم(من لا شی‌ء)، نظریه متکلمان صورت گرفته یا به نحو (لا من شی‌ء)، نظریه فلاسفه تحقق یافته است؟ با این که جهان تجلی خداست(نظریه عرفا)؟ بخش دوم کتاب متکفل تبیین علت غائی جهان است که آیا می‌توان از فلسفه خلقت آفریدگار سؤال نمود؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، فلسفه خلقت جهان و انسان چیست؟ در بخش آخر کتاب در تبیین رابطه خدا با جهان از حیث وابستگی یا عدم وابستگی؛ حلول و عدم حلول خدا در جهان دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است. منبع: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي