این تفسیر که در واقع کلید مفاهیم و معارف قرآنی است، مطالب اولیه ی آن حاصل تحقیق و پژوهش آیت الله هاشمی رفسنجانی در دوران مبارزه و قبل از انقلاب در زندان می باشد. در این تفسیر سعی شده است که هر موضوع و مفهومی که از آیات قرآن استفاده می شود به صورت مستقل ذکر شود. از این رو به تناسب هر آیه چندین موضوع از هر آیه ذکر می شود. در تفسیر حاضر آن دسته از روایاتی که جنبه تفسیری دارند و ما را در فهم مقصود یاری می کنند ذکر گردیده است. ارائه روشی نو به همراه بهره وری از آرا و نظرات مفسران بزرگ از دیگر ویژگی های تفسیر حاضر است. دیگر آن که در پایان هر آیه و سپس در پایان هر مجلد موضوعات و مفهوم های فرادست آمده، به صورت الفبایی ـ موضوعی تدوین گشته و در نمایه عنوان های اصلی و فرعی دسته بندی شده اند. این تفسیر در ۲۰ جلد حاصل تحقیق و کار جمعی عده ای از محققان و قرآن پژوهان مرکز فرهنگ و معارف قرآنی دفتر تبلیغات اسلامی قم تحت نظر حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی می باشد. روش کار بدین صورت است که بعد از ذکر ترکیب آیه و شأن نزول آن تفسیر خلاصه و روان و برداشت هایی که از آنها می شود، ذکر شده است. این تفسیر ارزشمند در سال ۱۳۷۲ هـ .ش کتاب سال جمهوری اسلامی انتخاب شده است و برای آشنایی با قرآن و استفاده موضوعی از آن مفید می باشد.