تربیت عقلانی مهم ترین بخش تربیت اسلامی است که تأثیر بسزایی در حیات فردی و اجتماعی انسان دارد و قرآن کریم ابعاد مختلف آن را تأیید کرده است. مبانی، اهداف، اصول، روش ها، عوامل، موانع و آثار گوناگون تربیت عقلانی را در آیات مختلف قرآن می توان یافت که این اثر به تفصیل درباره آن به بحث و نقد پرداخته است. از منظر قرآن، انسان در صورتی به سعادت ابدی می رسد که اهل تعقل، تفکر و آراسته به عقل سلیم و پرورش یافته باشد.