بهرام و آزاده این نگاره‌ی ارزشمند، صحنه‌ای باشکوه از یکی از مشهورترین روایت‌های شاهنامه فردوسی را به تصویر کشیده است که داستانی از شجاعت، مهارت و عشق در دوران پادشاهی بهرام گور را روایت می‌کند. این اثر که بخشی از یک نگارگری ناتمام است، لحظه‌ی اوج چالشی را به نمایش می‌گذارد که میان پادشاه ایران‌زمین و همسرش آزاده رخ داده است. داستان بر پایه‌ی مهارت بی‌نظیر شکارچیان بزرگ ایران باستان بنا شده و فضایی پر از هیجان و تعلیق را در دل تاریخ ایران بازمی‌تاباند. در این صحنه‌ی هنری، آزاده که در گوشه‌ی بالایی بر پشت شتر نشسته و در حال نواختن چنگ است، شرطی دشوار را برای بهرام گور تعیین می‌کند: شلیک تیری که همزمان از گوش و پای الاغ بگذرد. این درخواست نشان‌دهنده‌ی اعتماد و چالش‌جویی در رابطه‌ی میان پادشاه و همسرش است و فضایی از هوشمندی و ظرافت را در میان هنرهای آن دوران رقم می‌زند. در پایین صفحه، بهرام گور با استادی و دقت فراوان این چالش دشوار را به انجام می‌رساند. او پیش از آنکه تیراندازی کند، سنگی را به گوش الاغ پرتاب می‌کند و زمانی که حیوان برای بیرون انداختن آن سنگ سعی در کوبیدن پا می‌کند، تیر را رها می‌سازد. ...