هدف از تفکر چیست؟ اصلاً به چه چیزی تفکر می‌گوییم؟ ظرفیت‌های ذهن انسان چه اندازه است؟ فیلسوفان بسیاری سعی کرده‌اند به این سؤالات پاسخ دهند. آرنت در جلد اول کتاب حیات ذهن آرای این متفکران را بررسی و تحلیل می‌کند و از جنبه‌های مختلف به واکاوی مفهوم تفکر و ماهیت ذهن بشری می‌پردازد. در دوره‌ی حیات آرنت مخالفت با روشنفکران بیشتر شده بود و مردم کمتر از گذشته به متفکران اعتماد داشتند. او می‌خواست که از قدرت ذهن انسان برای درک جهان و هدایت بشر دفاع کند. آرنت در ادامه‌ی جلد اول کتاب حیات ذهن، با دقتی بالا، تمایز میان حقیقت و معنا و همچنین دانستن و اندیشیدن را تبیین می‌کند و اهمیت تفکر در تجربه‌ی بشری را توضیح می‌دهد. هانا آرنت به این موضوع اشاره می‌کند که حیات فعال یا زندگی فعال،‌ چه پیوندی با حیات متفکر یا ذهن متفکر دارد. نویسنده در این میان به نقد عقاید فیلسوفانی چون ارسطو و کانت می‌پردازد و بعضی از نظریه‌های آنان را زیر سؤال می‌برد. هانا آرنت در جلد دوم کتاب حیات ذهن به قوه‌ی اراده و مسئله‌ی اختیار می‌پردازد. او در آغاز با بررسی آثار فیلسوفان عصر باستان تا عصر مدرن، چیستی اراده و نقش آن در حیات ذهن را توضیح می‌دهد. در ادامه استدلال‌ها و نظریه‌هایی که از زمان احیای فلسفه در قرن هفدهم در باب این موضوع پدید آمده‌اند، از نو تفسیر می‌شوند. سپس به عقاید نیچه،‌ هایدگر و کانت اشاره می‌شود.