کتاب حاضر تلاشی برای معرفی گنجینه گران‌بها و غنی تجارب مدارس اسلامی ایران معاصر (در دو برهه مهم پیش و پس از انقلاب اسلامی) است. نگاهی نو به تاریخ معاصر آموزش و پرورش ایران در برش مدرسه‌ای، می‌تواند سرمایه‌ای ارزشمند برای معلمان و مدیران تحول‌خواه و همچنین سیاست‌گذاران آموزشی کشور فراهم کند. این اثر طی دو فصل، به معرفی 12 مدرسه اسلامی پیشگام می‌پردازد. در هر مورد، تلاش شده است افزون بر زمینه‌ها و خاستگاه‌های شکل‌گیری مدرسه و پیشینه بنیانگذاران آن، مبانی و انگاره‌های تربیتی اصلی بیان گردد و سپس گزیده‌ای از تجربیات «راهبری و مدیریتی» و «آموزشی و پرورشی» مدرسه مرور شود. همچنین نخستین فصل کتاب به‌عنوان دریچه این تجربه‌نوردی، به گونه‌های مواجهه ایرانیان با مدارس جدید اختصاص یافته است تا تصویری کلان از زمینه‌های اجتماعی و اندیشگانی پیدایش این مدارس به دست دهد. فصل پایانی نیز به ارائه تحلیلی کلان‌نگر از ماجرای شکل‌گیری و تکوین مدارس اسلامی اختصاص یافته و نهایتاً نیز به مهم‌ترین درس‌آموزه‌ها و ره‌نمودهای برآمده از تجارب این مدارس اشاره شده است.