حی بن یقظان و سلامان و ابسال نویسنده: سید ضیاءالدین سجادی ناشر: سروش این کتاب محصول پژوهشی تطبیقی است در دو قصه کهن، قصه حی بن یقظان و قصه سلامان و ابسال، به روایت راویان بزرگ آن در زبان و ادب فارسی و عربی، و جامع ترین تحقیق به زبان فارسی است که درباره اصل و ماخذ دو قصه و تجزیه ‌و ‌تحلیل و تاویل آنها و نیز تطبیق اجزای مختلف و قصه های فرعی با سایر داستان ها و روایات ملل و اقوام انجام یافته است. ضیاءالدین سجادی (1298ـ1375) خود گفته است که موضوع اصلی این تالیف تحقیق و بحث درباره قصه سلامان و ابسال است؛ قصه ای رمزی و تمثیلی فلسفی و عرفانی که ریشه یونانی دارد و بعضی همانندی نیز برای آن از داستان های قبایل عرب نقل کرده اند.ولی به سبب همانندی و هم بستگی این دو داستان ناچاریم به قصه حی بن یقظان نیز بپردازیم: قصه ای تمثیلی و عرفانی و بسیار پیچیده و رمزی که نخستین بار ابن سینا آن را نوشته است. نویسنده کتاب در مقدمه‎، سیر آشنایی با قصه حي بن یقظان و تحقیقات خود در این زمینه را به‌تفصیل توضیح داده است. در بخشی از این نوشتار چنین می‌خوانیم: «در دوران دانشجویى با مطالعه کتاب جامى‌‏، تألیف مرحوم علی‌اصغر حکمت، مثنوى سلامان و ابسال جامى را، که دومین مثنوى هفت اورنگ اوست، شناختم. ...