متن این کتاب، جز در مواردی اندک شمار، که در پاتوشت بدان اشاره شده، تقریر استاد شهید مرتضی مطهری(ره) است؛ با این تفاوت که عبارات از سبک گفتاری به نوشتاری تبدیل، و موارد تکراری ملال آور حذف گردیده، و در مواردی نیز در تقدم و تاخر مطالب تصرف شده است. افزون بر این، تبویب و تنظیم مباحث از گردآورنده است. این کتاب یک دوره فشرده فلسفه است؛ شامل امور عامه، الهیات و طبیعیات که در چهل فصل تنظیم شده و از جهت سادگی تقریر و اینکه به زبان فارسی است. از همه متون مشابه برای آغاز آموزش مناسب تر است. عنوانهای فصلهای این اثر بدین قرارند: احکام مفهوم وجود، احکام حقیقت وجود، احکام عدم، ادراک، مواد ثلاث، علیت، مقولات، تغییر، ذات الهی، صفات الهی و افعال الهی.