هدف اصلی این کتاب ابتدا، تبیین نظریه اعتدال از منظر حکمای یونان باستان، افلاطون و ارسطو که اولین نظریه‌پردازان این نظریه بوده‌اند و سپس بیان سیر تطور نظریه اعتدال در جهان اسلام و یافتن نقاط عطف تاریخی آن و ذکر نوآوری‌ها و ابتکارات حکمای مسلمان در این نظریه از جهات مختلف است. همچنین هدف نهایی این کتاب ارزیابی نظریه اعتدال و بیان نقاط قوت و ضعف آن می‌باشد. روش این کتاب توصیفی ـ تحلیلی بوده و با رجوع به منابع اصیل اخلاقی اسلامی تلاش شده است بخش‌های مختلف نظریه اعتدال از منظر هر یک از حکمای اسلامی تبیین گردد و با مقایسه آنها با یکدیگر، تأثیرپذیری‌های آنها از پیشینیان، نوآوری‌ها و تأثیر گذاری‌شان بر پسینیان مشخص شود. نظریه اعتدال رایج‌ترین نظریه اخلاقی میان حکمای اسلامی است. بر اساس این نظریه هر فضیلت اخلاقی حد و وسط دو رذیلت افراط و تفریط بوده و میانه روی در هر چیزی فضیلت است. گرچه خاستگاه نظریه در اندیشه افلاطون و ارسطو است، لیکن حکمای اسلامی چـون مسـکویه، ابن‌سینـا، غزالـی و خواجـه نصیـر با نوآوری‌های خود آن را به کمال رسانده‌اند.