کلام جدید بازگفت دغدغه‌های انسان معاصر است؛ درآمدی است بر حضور عقل در ساحت دین و تلاشی است عقلانی برای دست‌یابی به تقدس. در این عرصه است که پرسش از آزمون دین به پاسخ می‌رسد و درمی‌یابیم که آیا شریعت صامت است یا ناطق و آیا انسان را باید قربانی شریعت کرد یا بالعکس. در کلام جدید توجهی به ساحات مینوی حیات بشر می‌شود و حضور خداوند در پیدایی و پایایی تجربه‌های مینوی جست‌وجو می‌شود. ارتباط خداوند با بشر در عرفان و پیامبری نمود می‌یابد و این پرسش‌ها رخ می‌نماید که آیا پیامبران همان عارفان‌اند و بارش وحی بر انسان چه مفهومی دارد. اخلاق و دین دو گوهر مورد حاجت بشرند که ارتباط آن‌دو و نیاز هر یک به دیگری مورد کاوش این کتاب است. سکولاریسم یا دنیوی‌اندیشی و تلاش برای به گوشه معبد راندن دین، در برابر تلاش دینداران برای حضور دینی در عرصه اجتماع و زندگی دنیا داستانی پرجذبه و امروزین است؛ و سرانجام به تکثر ادیان و آزادی بشر و ولایات الاهی می‌رسیم و مشکلاتِ جمع میان آنها را باز می‌نگریم.