هجرت پیامبر گرامی اسلام (ص) به یثرب تحولی عمیق در این شهر به وجود آورد و آن را به مدینه‌النبی (ص) تبدیل کرد. گرایش سریع یثربیان به اسلام و حضور مهاجران در کنار آنان، امتی یکپارچه را بر اساس دیانت تازه در مدینه شکل داد که پیامبر (ص) محور آن بود. ورود اسلام به مدینه تنها تغییر کیش اهالی نبود، بلکه حضور آن در همه جنبه‌های زندگی مردم مدینه تأثیری دیرپا برجای نهاد. آموزه‌های دین و احکام قرآن، نخستین بار توسط مردم این شهر آشکارا جامه عمل پوشیده و فداکاری مرد و زن در پیاده نمودن احکام دین بارها به اثبات رسید. در کتاب حاضر سعی شده است که اثرات حضور سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی اسلام در مدینه تبیین و بررسی شود. این بررسی شامل مطالعه ساختار شهری، بافت اجتماعی و وضع سیاسی، امور اقتصادی، نحوه سلوک پیامبر (ص) با صحابه و مردم، زندگی روزمره و حتی خوراک، پوشاک و تفریحات جامعه در مدینه در عهد پیامبر (ص) است.