کتاب پیش‌رو به نگرش‌های تربیتی شماری از دانشمندان بزرگ مسلمان از قرن دوم تا کنون پرداخته است تا غبار غربت از این اندیشه‌ها برگیرد و معلوم دارد که فراوانی از عالمان مسلمان از همان سده‌های آغازین اسلام بینش‌های تربیتی سخه و پخته داشته‌اند و تربیت پژوهی کرده‌اند و گنجواره‌ای گرانبار در تعلیم و تربیت از خود به یادگار نهاده‌اند که شایسته است امروزه موضوع درس و گفت و گفتار علمی شوند تا از جمله روشن شود که پاره‌ای غربیان بی‌خبر تا چه مایه گزافه بافته و ترهات تافته‌اند که گفته‌اند مسلمانان در بند تربیت فرزند نبوده‌اند و آن چه در این زمینه در فرهنگ نوشتاری آنان یافتنی است بار و بر قلم‌سایی ترسایان عرب است نه عالمان مسلمان. باری بازشکافت مبانی فلسفی، چیستی، اهداف، اصول، عوامل، مراحل، مواد و برنامه درسی، روش‌ها، حوزه‌های تعلیم و تربیت در کنار اشارتی کوتاه به زندگی و آثار هژده تن از بزرگان ایران و اسلام در قالب هجده فصل جان کلام این اثر است.