ظهور اسلام دارای زمینه‌های مادی و معنایی قدرتمندی بود که به زودی منجر به تأسیس دولت مدینه و سپس بنیانگذاری تمدنی نوین و متفاوتی از ایران و روم گردید. از آن زمان تاکنون، سرنوشت همه کسانی که به دین مبین مشرف شدند، به این تمدن گره خورده و حتی دیگر مراکز تمدنی (مسیحیت، هندوئیسم و بودیسم) نیز دور از مسائل اسلام نبوده‌اند. از گذشته تاکنون، جهان اسلام درگیر مسائل سیاسی در دو سطح داخلی و بین‌المللی بوده است؛ در سطح داخلی پرداختن به بخش اعظم این مسائل، متوقف بر بررسی‌های تاریخی، عقیدتی، سیاسی و ... است. در سطح بین‌المللی نیز جهان اسلام از سوی غرب با مسیحیت و از سمت شرق با هندوئیسم و بودیسم مسائل چالش‌برانگیزی داشته و در دوره معاصر فترت و افول را به خود دیده است. بسیاری از این مسائل ریشه‌های عمیقی در گذشته و حال دارد؛ بدین‌سان کتاب حاضر مسائل مذکور را در یک سیر تاریخی از ابتدا تاکنون، بررسی و تحلیل نموده است.