این اثر که جلد دوم مجموعه روایت تفکر می باشد، روایتی است از فرهنگ و تمدن اسلامی که با استناد به منابع معتبر دینی و تاریخی به تبیین روند شکل گیری و توسعه تمدن اسلامی از زمان بعثت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله تاکنون پرداخته است. این اثر در پنج بخش حاوی مباحثی نظیر پیدایش جامعه اسلامی، خلافت امویان، خاندان های ایرانی، سلسله های ترک، جریان های فکری جهان اسلام، دانش و نظام علمی در تمدن اسلامی، ملوک الطوایفی تیموریان، زوال تمدن اسلامی، هنر و ادبیات اسلامی، ظهور دوباره تمدن اسلامی و فرهنگ و تمدن دوره صفوی است.