تریز (TRIZ) یا خلاقیت‌شناسی تریز، یکی از شاخه‌های تخصصی علم خلاقیت‌شناسی است که توسط جنریچ آلتشولر (متولد تاشکند ۱۹۲۶–۱۹۹۸) پایه‌گذاری شده است. این دانش با نام‌ها و عناوین مختلفی مانند «نوآوری نظام یافته»، «خلاقیت اختراعی»، «روش‌شناسی اختراع» و مواردی از این قبیل نامیده می‌شود. در زبان انگلیسی مخفف تریز، TIPS می‌شود که سرواژه‌ی عبارت Theory of Inventive Problem Solving می‌باشد ولی در همه کشورها واژه TRIZ عمومیت یافته و مورد استفاده قرار می‌گیرد.