در تالیف کتاب حاضر، در درجه اول، تلاش بر این بود که نظریه های متداول تر و عملی تر، که اطلاع از آن ها برای مشاوران و درمانگران ضرورت دارد، مطرح شود. در ثانی، سعی شده است مطالب با زبان ساده تری نوشته شود تا خوانندگان بتوانند، پس از مطالعه، اصول کاربرد آن ها را استنتاج کنند و در روابط متقابل و یاری دهنده عملاً از آن ها سود جویند. کتاب مشتمل بر نه فصل است و هر فصلی، به جز فصل اول که به کلیات اختصاص دارد، به یک نظریه خاص پرداخته است. نظریه فروید، پرچه در مشاوره چندان مورد استفاده قرار نمی گیرد، چون نظریه مادر است و تا حدی مبنای رشد اصول نظری بقیه نظریات قرار گرفته است، در اوایل کتاب، یعنی در فصل دوم مطرح شده است. برای اینکه فصول یکدست باشند، در هر فصل مباحث شرح حال نظریه پرداز، تاریخچه پیدایش نظریه، نظریه شخصیت، ماهیت انسان، مفهوم اضطراب و بیماری روانی، تعریف روان درمانی، هدف ها و فرایند اجرای آن نظریه بررسی شده است.