سرگذشت حدود ششصد هزار نفر از مشاهیر شهرهای نیشابور ، اسفراین ، سبزوار ، قوچان ، کاشمر ، تربت حیدریه ، تربت جام ، خواف و باخرز مصور ، گلاسه ، رنگی آن گاه که به نیشابور درآیی این شهر را در جایگاهی رفیع خواهی یافت در حالی که بهترین مردمان نیز در آن وجود دارند ، و تو نیشابور را در گستره زمین ، شاهی در صفحه شطرنج می بینی که دیگر سرزمین ها در برابر آن پیادگانند. نیشابور قبل از حمله مغول مرکز ، و شهرهای اطراف مانند : جوین و اسفراین و سبزوار (بیهق) و قوچان (استواخبوشان) و تربت حیدریه (زاوه) و تربت جام (بوزجان) و کاشمر (ترشیز) و خواف و باخزر و طوس ... از توابع آن شمرده می شدند. بنابراین ، تفکیک نام دانشمندان و شعرا و عرفای قبل از مغول آن شهرها و نیشابور ، امری محال ، بلکه غیر ممکن است ؛ و هرگز نمی توان ابوالمعالی جوینی ها و ابوالوفای بوزجانی ها را از نام نیشابور جدا کرد.مشاهیر آورده شده در این کتاب ، کسانی هستند که به علم و ادب و فرهنگ و تمدن اسلام و ایران خدمت کردند و رفتند ، اما اثرشان یا آثارشان بر گنجینه دانش بشری افزوده شده است.