در آغازین گفتارهای این کتاب، فلسفه روان‌شناسی اسلامی (چیستی، چرایی و چگونگی) به¬تفصیل مورد تأمل و کنکاش قرار گرفته است. در مبحثی تحت-عنوان «چیستی و امکان¬سنجی روان¬شناسی اسلامی»، ابتدا علم دینی و به¬ویژه روان‌شناسی اسلامی، از برخی تصورات سطحی پیراسته شده و سپس تفاوت آن با اخلاق اسلامی، کلام اسلامی، انسان¬شناسی اسلامی و همچنین تفاوت ماهوی آن با دیدگاه¬های اندیشمندان متقدم مسلمان در علم¬النفس توضیح داده شده است. در مبحث «چرایی روان¬شناسی اسلامی»، ضرورت¬های علمی، اجتماعی، جهانی و تمدنی اندیشه¬ورزی و پژوهش در روان‌شناسی اسلامی؛ و جایگاه آن در مقایسه با روان‌شناسی متعارف، مورد دقت قرار گرفته است. در مبحث «چگونگی روان‌شناسی اسلامی»، روش¬شناسی مناسب برای تحقق روان‌شناسی اسلامی از دیدگاه مؤلف بیان و مدلل شده است. در این گفتار مبانی پژوهش در روان¬شناسی اسلامی به¬شکل مبسوطی ارائه شده است. گفتارهای بعدی کتاب به روش¬های سازه¬¬پردازی، سنجه¬سازی، فرضیه¬سازی، نظریه¬پردازی، آسیب¬شناسی و روان¬درمانی در روان¬شناسی اسلامی اختصاص یافته¬اند. این گفتارها در مقام بیان متن جامع روان‌شناسی اسلامی نیستند، زیرا اساساً هیچ مکتب علمی در یک کتاب نمی¬گنجد، همان‌گونه که تمامی دست-آوردهای روان¬شناسی متعارف یا حتی یکی از خرده¬مکتب¬های آن در یک کتاب قابل گردآوری نیست. ...