کتابی است در شرح احوال و نقد و سنجش آثار ۵۵ تن نامورترین شاعران پارسی‌گوی قرن‌های سوم تا ششم هجری. بديع الزمان فروزانفر که در جايگاه يکي از برجسته ترين محققان و استادان زبان و ادبيات فارسي به عنوان پژوهشگر بي ملال آثار مولانا جلال الدين رومي شناخته شده است، بخشي از مطالعات خود را به نقد ادبي اختصاص داده بود و بي هيچ گزافه اي بايد او را از پيشگامان نقد ادبي در ادبيات معاصر فارسي به شمار آورد. ميان اين آثار، کتاب سخن و سخنوران داراي ارزش و اعتبار خاصي است و با توجه به آن که اثر مذکور نخستين پژوهش مدون دانشگاهي در تحليل انتقادي شعر کهن فارسي و به اعتباري اولين تاريخ ادبيات تحليلي و انتقادي در زبان فارسي به شمار مي رود، پرداختن به ارزشهاي انتقادي آن مي تواند بخشي از تاريخ نقد ادبي در ايران را ترسيم کند