کتاب حاضر در دو بخش، ابتدا مشتمل بر مقدمهٔ رومی، تحقیقی در احوال و آثار مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مشهور به مولوی رومی، اثر نیکلسن با ترجمه و حواشی مترجم است. سپس ترجمهٔ 119 قطعه از مثنوی مولوی، دیوان شمس تبریزی، و کتاب فیه مافیه و تفسیری بر آن‌ها توسط نیکلسن را در پی دارد. ترجمهٔ تفاسیر و حواشی آن و همچنین شرح احوال و آثار رنالد الن نیکلسن، که مقدمهٔ کتاب را بسیار خواندنی و سودمند ساخته است، اثر قلم اوانس اوانسیان است. کشف‌الابیات، کشف‌الآیات و فهرست‌های متعددی از احادیث و عبارات و اعلام و اصطلاحات در پایان کتاب خواننده را در مطالعه و تحقیق در این وادی یاری می‌کند.