یکی از ساده‌ترین شیرهایی که کاربرد صنعتی آن در واحدهای نفت و پتروشیمی متداول است شیر صنعتی پروانه‌ای است. ساختمان آن از یک بدنه معمولی و یک صفحه مدور که تقریباً در وسط قرار دارد تشکیل شده است. این صفحه حول میله‌ای در حدود °90 می‌گردد و بوسیله اهرمی به قسمت حرکت دهنده شیر وصل می‌باشد. این محرک ممکن است دستی یا بوسیله فشار هوا یا برق باشد. شیرهای پروانه ای کوچک را در اندازه‌های 1 اینچ الی 24 اینچ می سازنند. موارد استفاده از شیرهای پروانه ای 1 – ایستگاه نیروی حرارتی 2 – ایستگاه نیروی هیدرولیکی 3 – صنایع ، بخصوص صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و سایر رشته‌های صنعتی 4 – در مورد لوله کشی آب و فاضلاب مزایای شیر پروانه ای 1 – کم بودن وزن و اندازه (سبک وزن بودن) 2 – عدم لزوم به تکیه گاه اضافی 3 – سوار کردن فوری و افت فشار کم 4 – استفاده از محرک (ساده و آسان) 5 – استفاده از شیر برای بستن و باز کردن و کنترل کردن سیال