اروند کتاب کلام و اخلاق در اندیشه سیدمرتضی واکاوی مبانی نظری اخلاق به منظور دست یافتن به تفکری اخلاقی امری ضروری است که این نوشتار با تکیه بر اندیشه های کلامی سیدمرتضی علم الهدی(ره) از عقل گرایان به نام شیعه، با تبیین مبانی کلامی اخلاق راه را برای تدوین مبانی کلان‌تری همچون مبانی هستی شناسانه، معرفت‌شناسانه و معناشناسانه هموار کرده و به تشکیل یک نظام یکپارچه اخلاقی کمک می کند. مبانی معرفت‌شناختی، مبانی خدا شناختی با تکیه بر صفات و افعال الهی، مبانی انسان‌شناختی و مبانی جهان‌شناختی مرزهای گستردگی کلام در اخلاق را مشخص کرده و در راستای ارائه نظریه هنجاری، فرا اخلاقی و نظامی کلی در اخلاق نقش آفرین هستند.