این کتاب جلد دوم از مجموعه کلیات علوم اسلامی است. جلد اول از این مجموعه شامل دو بخش منطق و فلسفه، جلد دوم مشتمل بر سه بخش کلام، عرفان و حکمت عملى، و جلد سوم دربردارنده دو بخش اصول فقه و فقه است. ویژگى مهم این سلسله مباحث این است که چون در اصل، تقریرات درس‌هاى استاد شهید مطهری براى دانشجویان سال‌هاى اول دانشکده الهیات و معارف اسلامى دانشگاه تهران بوده، با بیانى روان و شیوا و قابل فهم براى مبتدیان نگارش یافته و براى افرادى که با اصطلاحات پیچیده علوم اسلامى آشنایى ندارند، درک و فهم آن‌ها از طریق دسته‌بندى مطالب و شرح اصطلاحات، بسیار آسان گردیده است. بخشی از کتاب کلیات علوم اسلامی جلد دوم (کلام، عرفان، حکمت عملی) (اثر استاد شهید مطهری) نوع بینش فیلسوف با عارف متفاوت است. فیلسوف می‌خواهد جهان را فهم کند، یعنی می‌خواهد تصویری صحیح و نسبتاً جامع و کامل از جهان در ذهن خود داشته باشد. از نظر فیلسوف حد اعلای کمال انسان به این است که جهان را آنچنان که هست با عقل خود دریابد، به طوری که جهان در وجود او وجود عقلانی بیابد و او جهانی شود عقلانی. ولی عارف به عقل و فهم کاری ندارد. عارف می‌خواهد به کُنه و حقیقت هستی که خداست برسد و متصل گردد و آن را شهود نماید. ...