برای نخستین شناخت ما ایرانیان از فرنگ، سه کتاب را هرگز نباید فراموش کرد: مسیر طالبی از میرزا ابوطالب خان تبریزی که میان سال های 1213 - 1218ق اروپا و هند را دیده است. دوم تحفه العالم میر عبداللطیف شوشتری که میان سال های 1216 - 1220ق کتاب خود را نوشت. سوم مرآت الاحوال جهان نما از آقا احمد کرمانشاهی که نویسنده سال های 1220 - 1225ق در هند بوده و این کتاب ارجمند را نوشته است. هر سه اثر بسیار مهم و برای نخستین شناخت ما ایرانیان از فرنگ، از هر جهت ارزشمند هستند. اکنون باید کتاب چهارمی را هم بر آنها افزود و آن تحفه خاقانیه است که نویسنده آن، پس از چند سال گشت و گذار در هند و با استفاده از سه اثر نخست، این کتاب را در سال 1231ق نوشته است. کتاب «تحفه خاقانیه» نوشته میرزا رفیع نوری توسط رسول جعفریان به فارسی برگردانده شده است. این کتاب درواقع گزارشی از هند در یک دوره زمانی مشخص (1231ق/1816م) است. این کتاب توسط نشر "علم" در سال 1401 برای اولین بار منتشر شده است. تحفه خاقانیه کتاب بسیار مهمی است که شناخت قابل قبولی از دوره ای تاریخی را به خوانندگان ارائه می دهد.