این کتاب حاوى دو بخش مجزّا از یکدیگر است. عنوان بخش اول «قیام و انقلاب مهدى(ع) از دیدگاه فلسفه تاریخ» است. در این بخش استاد شهید مطهری مسئله مهدویت را در مقایسه با تئوری‌هایى که تاریخ را تحلیل مادى کرده‌اند، مورد بحث و بررسى قرار داده‌اند. در بخش دوم کتاب که عنوان «شهید» دارد، ارزش شهادت و قداست و علوّ مقام شهید از جنبه‌هاى گوناگون بررسى شده است.