کتاب «بانوی اندلس»؛ پژوهشی مستند و بدیع پیرامون شخصیت و زادگاه مادر گرامی امام علی‌بن‌موسی‌الرضا و فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیهما» تالیف حجتالاسلام والمسلمین حاج سیدمحمدصادق مصباح موسوی، اثری است که مولف در طول هفت سال تحقیق و بررسی اکثر کتب مربوط به تاریخ و سیره امام رضا علیه‌السّلام‌ درباره مادر بزرگوار آن حضرت به رشته قلم درآورده است. آنچه بین همه ما مشهور است، این است که حَمیده خاتون، مادر حضرت امام کاظم علیه‌السّلام، در بازار برده‌فروشان مدینه با بانویی سراسر نور و فضیلت مواجه می‌شود. آن بانو با پرداخت مبلغ قابل توجهی او را آزاد کرده و به خانه می‌آورد. مادر حضرت امام کاظم علیه‌السّلام چنان شیفته ادب، اخلاق، تواضع، فروتنی، عقل، درایت، تقوا و عبادت‌های بی‌وقفه او می‌گردد که از فرزندش می‌خواهد او را به‌ همسری خویش برگزیند و به مراقبت و نگهداری حرمتش توصیه‌ها نموده و متذکر می‌گردد که «من یقین دارم او می‌تواند در مقام همسری تو، سعادت حمل و ولادت فرزند پاک و طاهری را داشته باشد که حجّت خداوند پس از تو در روی زمین باشد.» ازدواج امام موسی‌بن‌جعفر(ع) با آن بانوی شریفه، دو ثمره پرارزش و دو گوهر گرانبها داشت: یکی وجود نازنین امام هشتم علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) و دیگری خواهر گرامی ‌ایشان حضرت فاطمه معصومه(س) ...