دیگ سنگی و مرگ صفورا "داستان بلندی است که براساس حوادث واقعی به رشته تحریر درآمده است .بخشی از وقایع داستان سال‌های 1324و 1325است که طی آن، وقایع آذربایجان، به ویژه حوادث مشکین شهر و قضایای خودمختاری فرقه دمکرات منعکس می‌شود .در این بخش از داستان، سرکوب فرقه دمکرات و اعدام شمار زیادی از رهبران و اعضای این فرقه به تفصیل بیان می‌گردد .بخش دیگر داستان به رویدادهای انقلاب اسلامی مربوط می‌شود .الیاس، دانشجوی تاریخ با گروهی از دوستانش بر آن می‌شوند درباره وقایع آذربایجان تحقیق و پژوهش کنند .آنان، در گفت و گو با مردم کهنسال مشکین شهر که خود شاهد و ناظر بسیاری از حوادث آذربایجان بوده‌اند، به اطلاعات ارزشمندی دست می‌یابند که از جمله صحنه اعدام تعدادی از رهبران و اعضای فرقه دموکرات در میدان اصلی مشکین شهر است .در این بخش همچنین آخرین سخنان افراد محکوم شده به اعدام بازگو می‌شود .از سوی دیگر، الیاس با یکی از دختران دانشجوی همکلاسی‌اش به نام "لیلا "آشنا می‌شود که پس از ماجراهایی، آشنایی این دو به ازدواج می‌انجامد .با این همه خوشبختی آنها چندان دوام نمی‌آورد، زیرا با شدت گرفتن مبارزات مردم بر ضد رژیم شاه "لیلا "در اثر حمله و ضرب و شتم نیروهای رژیم پهلوی به شدت بیمار می‌شود و در نتیجه زندگی را وداع می‌گوید