سُعد کوفی که در فارسی به جگن مشهور است، نوعی گیاه دارویی محسوب می شود که ریشه و غده زیرزمینی دارد. در کتب طب سنتی از این گیاه  با نام‌های «سُعد» و «سُعد کوفی»، «صباح الخیر»، «مشک زمین» و «حب الزلم» و نوعی از آن نیز «سعد هندی» نامبرده می‌شود و در آذربایجان آن را «تپلاق» یا «توبولاق» و در تنکابن مازندران «استکور» می‌نامند. انواع گونه‌های سعد در نقاط بسیار مرطوب و باتلاقی مناطق گرم و معتدل دنیا می‌رویند و ریشه‌های آن باید همیشه در آب باشد به طوری که اغلب مردم جگن‌ها را علف‌های هرز باتلاق‌ها می‌دانند. تکثیر این گیاه با کشت غده‌های آن در فروردین ماه و برداشت آن در ماه‌های آبان و آذر انجام می‌شود. غده‌های معطر آن که سعد کوفی گفته می‌شود در طب سنتی مصارف دارویی وسیعی دارد و در مورد کشت گونه‌های زینتی درگلدان، قسمتی از بوته گیاه را جدا کرده و با ریشه از بوته اصلی جدا می‌کنند و به‌طورمستقل می‌کارند. مزاج سعد کوفی، سرد و‌تر است و به بیان ساده می توان گفت؛ بزرگترین اعصاب بدن به مغز می‌رسند و فعالیتشان در این جا سامان می‌پذیرد؛ مرکز واکـنـش هـای حـواس پنج گانه در مغز است و «روان» با حرارت بسیار زیاد خود، از قلب به سمت مغز حرکت می‌کند و این همه، حرارتی فوق‌العاده‌ ایجاد می‌کنند که اگر مزاج مغز، جز این بود؛ به سرعت دچار خشکی می‌شد و از کار باز می‌ماند. طبیعت سُعد کوفی طبیعت گیاه دارویی سعد کوفی خشک و به‌ نسبت گرم است. خواص درمانی سع ...