چطور روغن زیتون اصل را از تقلبی تشخیص بدهیم؟

از جلوی مغازه‌های روغن‌ زیتون فروشی توی رودبار رد می‌شوید و هر دو دقیقه یک‌بار می‌زنید روی ترمز. «از کدام خرید کنم؟»، «چرا بطری‌های روغن زیتون این‌قدر رنگارنگند؟»، «کدام‌شان اصل است؟»، «اصلا کدام‌شان به دردم می‌خورد؟»، «نکند سرم کلاه بگذارند؟» و …

بله، من هم مثل شما توی چنین موقعیتی بوده‌ام. خیلی‌ وقت‌ها هم عوض این‌که از روش‌های اصولی برای تشخیص روغن زیتون اصل استفاده کنم به روش‌های عجیب و غریبی مثل «اعتماد به قیافه فروشنده»، «اعتماد به شیکی مغازه»، «باورکردن قسم‌های فروشنده به جان زن و بچه‌اش» و … روآورده‌ام. اما خب همان‌طور که حدس می‌زنید، اغلب روغنی گیرم آمده که بعد از دو هفته مجبور شده‌ام همه‌اش را توی سینک ظرفشویی خالی کنم.

تشخیص روغن زیتون اصل از تقلبی سخت‌تر از آن چیزی است که فکرش را می‌کنید و بعضی وقت‌ها واقعا هیچ راهی جز مراجعه به آزمایشگاه ندارید. با این حال آشنایی با روش‌های رایج تشخیص هم ضرری ندارد. این‌طوری حداقل شانس موفقیتتان در خرید بالاتر می‌رود.

آیا می‌توان روغن زیتون اصل را با رنگ تشخیص داد؟

پاسخ کوتاه این است که خیر، نمی‌توانید. آن هم نه فقط شما، که حتی حرفه‌ای هم نمی‌توانند از این روش برای تشخیص روغن زیتون اصل استفاده کنند. پاسخ مفصل اما این است که رنگ روغن زیتون هیچ ربطی به اصل‌بودن یا تقلبی‌بودنش ندارد و همه چیز به روش‌های فراوری و نوع زیتونی که روغن از آن گرفته شده، بستگی دارد.

پس لطفا خیلی به جمله‌های متناقضی مثل «رنگ روغن زیتون اصل زرد مایل به سبز است» یا «روغن زیتون اصل سبز تیره است» یا «روغن زیتون خالص کاهی‌رنگ است» توجه نکنید. به طور کلی هر چه روغن‌ زیتون زردتر باشد نشان‌دهنده برداشت دیرهنگام زیتون و هر چه سبزتر باشد نشانه برداشت زودهنگام آن است. در نتیجه همان‌طور که گفتیم این موضوع هیچ ربطی به اصالت روغن ندارد.

متاسفانه بعضی از فروشنده‌های سودجو از همین ناآگاهی سوء‌استفاده می‌کنند و روغن‌هایشان را توی بطری‌های تیره می‌ریزند تا آن‌هایی را که فکر می‌کنند روغن زیتون اصل باید تیره باشد، فریب بدهند.

روغن زیتون اصل چه ویژگی‌هایی دارد؟

قبل از هر چیز بگذارید تکلیفتان را روشن کنم که هیچکدام از این ویژگی‌های قطعی نیستند، چون بعضی از فروشنده‌های سودجو آن‌قدر در رنگ‌کردن گنجشک به جای قناری خبره شده‌اند که می‌توانند تمام این خصوصیات را جعل کنند، اما خب همانطور که چند خط بالاتر گفتم آشنایی با این ویژگی‌ها می‌تواند کمکتان کند تا احتمال فریب‌‌خوردنتان کمتر شود.

۱. روغن زیتون اصل بوی تازگی می‌دهد

ساده‌ترین و کارراه‌اندازترین روش برای تشخیص روغن زیتون اصل از تقلبی توجه به بوی آن است. خیلی ساده اگر بخواهم بگویم: روغن زیتون اصل بوی طبیعت می‌دهد! بوی تازگی. بوی علف. بوی برگ. بوی سبزی. بوی میوه. در مقابل روغن زیتون تقلبی یا اصلا بو ندارد یا بوی ناجوری می‌دهد. یک‌جور بوی ماندگی و کهنگی. بوی کپک. بوی خرابی. بوی ترشی. بوی همه چیزهای نخواستنی دنیا(!)

[post id=28795]

۲. روغن زیتون اصل طعمی قوی دارد

اگر یک قاشق روغن زیتون را بچشید و قیافه‌تان هیچ تغییری نکند، احتمالا با روغن زیتون تقلبی طرف هستید، چون روغن زیتون اصل به خاطر طعم قوی‌اش عضله‌های صورتتان را راحت نمی‌گذارد! روغن زیتون خالص هر چه بیشتر توی دهانتان بماند تلخ‌تر و تندتر می‌شود و بعد از مدتی باعث می‌شود تا در انتهای گلویتان طعمی شبیه به فلفل احساس کنید.

به طور کلی هرچه روغن زیتون تلخ‌تر باشد بهتر است، چون از زیتون‌های نارس به دست آمده است. روغن زیتون نارس هم که طبیعتا مواد مغذی و مفید بیشتری در خودش دارد. با این‌حال همان‌طور که گفتیم این روش قطعی نیست، چون بعضی از روغن زیتون‌ها عمدا طوری فراوری می‌شوند تا با ذائقه‌ی افرادی که طعم‌های ملایم را دوست دارند، سازگاری بیشتری داشته باشد.

۳. روغن زیتون اصل ارزان نیست

بگذارید آب پاکی را روی دستتان بریزیم که روغن زیتون خیلی ارزان قطعا تقلبی است. پس لطفا فریب جمله‌هایی مثل «این روغن رو خودمون توی خونه تولید می‌کنیم، واسه همین ارزونه»، یا «این روغن زیتون رو از خود فروشنده بدون واسطه گرفتم و به خاطر همین گرون نیست» را نخورید! به خصوص اگر روغن زیتون‌تان از زیتون نارس به دست آمده باشد.

چه روش‌هایی برای تشخیص روغن زیتون اصل از تقلبی وجود دارد؟

توی اینترنت که بگردید، به روش‌های محیرالعقولی برای تشخیص اصالت روغن زیتون برمی‌خورید که خیلی‌هایشان به هیچ دردی نمی‌خورند و فقط یک‌جور سرگرمی‌اند. ما هم برای این‌که جنسمان جور باشد چندتایی از این روش‌ها را بهتان معرفی می‌کنیم اما شما سعی کنید بیشتر به روش آخر یعنی خرید از فروشنده معتبر توجه کنید و باقی را زیاد جدی نگیرید.

۱. آزمایش استشمام

توی این روش یکی دو قاشق روغن زیتون را توی یک لیوان شیشه‌ای می‌ریزید و سپس کف لیوان را توی دستتان می‌گیرید تا گرم شود. حالا بینی‌تان را به لیوان نزدیک می‌کنید. اگر بوی تازگی و سبزی به مشامتان برسد روغنتان طبیعی است وگرنه بهتر است قیدش را بزنید. این روش از راهکار بعدی (تست یخچال) موثرتر است ولی باز هم نمی‌توانید کاملا رویش حساب کنید، چون بعضی از فروشنده‌ها با اضافه‌کردن اسانس، عطر و بوی روغن زیتون را تغییر می‌دهند.

۲. آزمایش یخچال

آزمایش یخچال با اختلاف به‌دردنخورترین و بی‌فایده‌ترین روش برای تشخیص روغن زیتون اصل است، چون خیلی خطا دارد. خلاصه‌اش این است که چند قاشق روغن زیتون را توی یک ظرف شیشه‌ای دردار می‌ریزید و برای بیست و چهار ساعت می‌گذاریدش توی یخچال. اگر تبدیل به روغن جامد شد، اصل است وگرنه تقلبی است. ولی مشکل اینجاست که گاهی حتی روغن بکر هم از این آزمایش سربلند بیرون نمی‌آید.
یک ورژن دیگر هم از این آزمایش وجود دارد که آن هم به همین اندازه پرخطا است. توی این ورژن روغن را توی شیشه ریخته و یک روز توی یخچال می‌گذاریمش. اگر یخ زد که اصل است وگرنه باید فاتحه‌ی پولمان را بخوانیم. اما خب همان‌طور که گفتیم خیلی به این آزمایش اعتباری نیست.

[post id=29934]

۳. برگه آزمایشگاه

مطمئن‌ترین راه برای تشخیص اصالت روغن زیتون فرستادن آن به آزمایشگاه است اما مشکل اینجاست که خیلی وقت‌ها یک بطری روغن زیتون آن‌قدر ارزشش را ندارد که بخواهیم برای فرستادنش به آزمایشگاه از وقت و پولمان هزینه کنیم. با این‌حال می‌توانید روغن زیتونی بخرید که برگه آزمایشگاه (یا همان گواهی اصالت) دارد. (بگذریم از این‌که خود برگه آزمایشگاه را هم می‌توان جعل کرد!)

۴. خرید از فروشنده معتبر

بهترین و مطمئن‌ترین روش برای خرید روغن زیتون اصل خرید از یک فروشنده مطمئن و معتبر است، چون تقریبا تمام روش‌های قبلی را می‌توان یک‌جوری دور زد. منظورمان از فروشنده معتبر هم دو جور فروشنده است: اول برندهای خیلی معروفی که به خاطر کمی سود بیشتر حاضر نیستند اعتبار خودشان را خراب کنند و دوم آدم‌های منصف و قابل اعتمادی که نان حلال برایشان از همه چیز مهم‌تر است. فروشنده‌هایی که توی فروشگاه‌هایی مثل بازار باسلام می‌توانید پیدایشان کنید.

سوالات متداول درباره روش‌های تشخیص روغن زیتون اصل