حالا چند سالی میشود که «لنزهای رنگی» به یک وسیله آرایشی عادی تبدیل شدهاند. این روزها دیگر تغییر ناگهانی رنگ چشمتان در یک مهمانی خاص، برای کسی عجیب نیست و یکجورهایی انگار همه با آن کنار آمدهاند. درست مثل بقیهی کارهایی که برای زیباترشدنمان انجام میدهیم: از عمل بینی گرفته تا اکستنشن مو!
اما کاربرد لنزها به همین یک مورد محدود نمیشود و امروزه از آنها برای مصارف پزشکی و رومزه نیز استفاده میشود. در این نوشته قرار است با انواع لنز و نکات مهم به هنگام استفاده از آنها، آشنا شویم.
فهرست:
لنز چشم چیست؟
لنز چشم یا لنز تماسی (contact lens) به عدسیهای نازک و زلالی گفته میشود که روی قرنیه چشم گذاشته میشوند. این عدسیهای کوچکِ پلاستیکی میتوانند کاربرد آرایشی یا پزشکی داشته باشند.
لنز چشم بر اساس کاربرد به چه انواعی تقسیم میشود؟
همانطور که در آغاز متن گفتیم لنزها کاربردهای مختلفی دارند و استفاده از آنها صرفا به مصارف زیبایی محدود نمیشود. در ادامه با انواع لنزهای تماسی بر اساس کاربرد بیشتر آشنا میشویم:
۱. لنزهای تزئینی (رنگی)
رایجترین و مشهورترین نوع لنز، لنزهای تزئینی یا بدون نمره هستند. این لنزها – چنانکه از نامشان پیداست – صرفا جنبهی تزئینی دارند و تأثیری در بینایی شما نخواهند داشت. البته تغییر رنگ چشمها، تنها کاربرد این لنزها نبوده و بعضیها از آنها برای پوشاندن لک یا کدورت قرنیه نیز استفاده میکنند.
لنزهای تزئینی (که فقط از جنس نرم هستند) به سه دسته مات، پدیداری و شفاف تقسیم میشوند. در جدول زیر میتوانید با ویژگیها، مزایا و معایب هر کدام بیشتر آشنا شوید:
| انواع لنز | ویژگی | مزایا | معایب |
| لنز مات | هم برای اصلاح دید و هم برای زیبایی کاربرد دارد. | ✔️ میتوان با آن رنگ هر چشمی را به شکل کامل تغییر داد. (حتی اگر مشکی یا قهوهای باشند.) ✔️ تنوع رنگی بالایی دارد. | – |
| لنز پدیداری | معمولا برای زیبایی کاربرد دارند. | – | ❌ تنوع رنگی کمی دارد. (بیشتر آبی یا سبز روشن هستند.) ❌ تأثیر زیادی روی رنگ چشم ندارد. |
| لنز شفاف | معمولا برای زیبایی کاربرد دارند. | – | ❌ روی رنگ چشمهای تیره تأثیر کمی دارند. |
۲. لنزهای طبی (پزشکی)
لنزهای طبی، برخلاف لنزهای تزئینی تأثیری روی زیبایی شما ندارند اما به شما کمک میکنند دنیا را زیباتر ببینید! مهمترین کاربرد این لنزها برطرفکردن مشکلات بینایی است: از دوربینی و نزدیکبینی گرفته تا آستیگمات. (البته برخی از لنزهای طبی موجود در بازار، کاربرد تزئینی نیز دارند.)
مزایای لنزهای طبی، به عنوان جایگزین عینک، باعث شده تا در سالهای اخیر طرفدران زیادی پیدا کنند. این لنزها نه به اندازه عینک سنگینند، نه در روزهای بارانی بخار میگیرند و نه تأثیر خاصی روی چهره فرد میگذارند. به علاوه برای برخی از افراد، مثل ورزشکاران حرفهای، تنها گزینه موجود هستند.
در جدول زیر با انواع لنزهای طبی و ویژگیهای آنها بیشتر آشنا میشوید.
| انوع لنز چشم | کاربرد |
| کروی | درمان مایوپیا (نزدیکبینی) یا هایپروپیا (دوربینی) |
| چندکانونی | کمک به نیازهای روزمره از جمله مطالعه |
| توریک | درمان آستیگمات |
| پانسمان | محافظت از قرنیه در افراد مبتلا به زخم قرنیه یا بیماریهای دیگر |
| سخت (GP) | اصلاح آستیگماتیسم قرنیه |
| نرم | اصلاح انواع مشکلات بینایی (نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم) |
لنز چشم بر اساس مدت زمان استفاده به چه انواعی تقسیم میشود؟
همانطور که میدانید لنزهای تماسی را نمیتوانید برای ابد توی چشمهایتان نگه دارید و بالاخره باید یک روز آنها را بیرون بیاورید وگرنه به چشمهایتان آسیب میزنند. یکی دیگر از ملاکهای تقسیمبندی انواع لنز چشم، میزان محدودیت زمانی استفاده از آنها است. لنزهای تماسی بر اساس این معیار به چهار نوع تقسیم میشوند.
۱. لنز چشم یکبار مصرف
از لنز چشمهای یکبار مصرف مثل، مثل هر محصول یکبار مصرف دیگری، فقط یکبار میتوانید استفاده کنید. در نتیجه به محض بیرونآوردنش از توی چشمتان، باید آن را دور بیندازید. نکته مهم دیگر به هنگام استفاده از این لنز چشم این است که باید آن را به هنگام خواب از توی چشمتان خارج کنید.
۲. لنز چشم روزانه
لنز چشمهای روزانه نیز مثل لنزهای یکبار مصرف، برای مصارف موقت و کوتاه کاربرد دارند، منتها مدتزمان استفاده از آنها طولانیتر است. با اینحال بهتر است این نوع لنز را بیشتر از هجده ساعت توی چشمتان نگه ندارید. لنزهای روزانه را نیز قبل از خواب باید از چشمتان خارج کنید.
۳. لنز چشم فصلی
علت نامگذاری این نوع لنزها این است که برای یک بازه نود روزه طراحی شدهاند و پس از آن باید دور انداخته شوند. بنابراین مهم نیست که از این لنزها در چه فصلی از سال استفاده میکنید.
۴. لنز چشم سالانه
لنز چشمهای سالانه – چنان که از اسمش پیداست – برای کاربردهای طولانیتر طراحی شدهاند. خوبی این نوع لنزها این است که لازم نیست به هنگام خواب آن را از چشم خود خارج کنید اما ایرادش هم این است که همین مسأله باعث میشود خیلیها از نظافت آن غافل شده و دچار بیماریهای چشمی شوند. (بهتر است لنزهای سالانه را به صورت مرتب و هفتگی ضدعفونی کنید.)
هنگام استفاده از لنز چشم به چه نکاتی توجه کنیم؟
استفاده از هر نوع لنزی – چه تزئینی و چه طبی – فوتوفنها و قلقهای مخصوص به خودش را دارد. در ادامه با برخی از مهمترین نکات به هنگام استفاده از لنز چشم آشنا میشویم:
- چشمهای شما ارزشمندترین دارایی شما هستند. پس لطفا کمی دست به جیب شوید و لنزهایتان را از فروشگاههای معتبر و شناختهشده بخرید.
- برای شستشو و ضدعفونیکردن لنزهایتان از محلول مخصوص استفاده کنید، نه آب.
- قبل از استحمام، شستن صورت یا استخر لنز را از چشمتان بیرون بیاورید.
- هر از گاهی لنزها را برای مدتی از چشمتان خارج کنید تا دچار عفونت و التهاب نشوند.
- اگر لنزتان یکبار مصرف نبوده و میخواهید مجددا از آن استفاده کنید، آن را در یک ظرف دربسته و تمیز نگه دارید تا آلوده نشود.
سوالات متداول درباره انواع لنز چشم
لنز چشم یا لنز تماسی (contact lens) به عدسیهای نازک و زلالی گفته میشود که روی قرنیه چشم گذاشته میشوند.
بهترین لنز برای تغییر رنگ چشم، لنز تزئینی مات است. این لنزها میتوانند رنگ هر چشمی (حتی چشمهای مشکی و قهوهای) را نیز تغییر بدهند.
خوبی این نوع لنزها این است که لازم نیست به هنگام خواب آن را از چشم خود خارج کنید اما ایرادش هم این است که همین مسأله باعث میشود خیلیها از نظافت آن غافل شده و دچار بیماریهای چشمی شوند.
خیلی عالی بودباانواع لنزآشناشدیم لنزتزیینی لنزطبی پزشکی لنزیبارمصرف لنزفصلی لنزماهانه لنزسالانه