اصلا بوی شلغم برای ما تبدیل به یک نوستالژی غم انگیز از فصل های سرد سال شده. چون وقتی بچه بودیم سرما که می خوردیم بزرگترها مجبورمان می کردند که شلغم دم کرده را بو بکشیم و بعد هم آن را بخوریم. البته بچه بودیم و نمی فهمیدیم این پنی سلین طبیعی می تواند ما را از تزریق دردناک پنی سلین شیمیایی در امان نگه دارد ولی یک خوراکی خوشمزه دیگر هم بود که از قضا در آن هم شلغم نقش اصلی را بازی می کرد اما به خاطر ضیق وقت همیشه بعد از آمپول خوردن مان خودش را می رساند؛ آش شلغم.
آش شلغم را می شود به روش های مختلفی پخت تا هم بچه ها و هم بزرگسال ها بتوانند آن را برای سرماخوردگی مصرف کنند بدون این که از بی مزگی و شل و ول بودن شلغم شکایت داشته باشند. این آش را هم می توانید با گوشت بپزید و هم با مواد غذایی دیگری مانند بلغور گندم و ماش و لبو. آش شلغم برای سرماخوردگی یک غذای مقوی و خوب است که می تواند تب را پایین بیاورد و به سیستم ایمنی بدن کمک کند تا ویروس های سرماخوردگی و عفونت ناشی از آن را دفع کنند.
فهرست:
طرز تهیه آش شلغم سخت نیست و زمان زیادی هم برای تهیه آن نیاز ندارید. اگر می خواهید بدانید آش شلغم چطوری درست می شود ادامه مطلب را بخوانید.
آش شلغم چیست؟
آش شلغم را می توانید شبیه دیگر آش ها درست کنید و تفاوت خاصی بین این آش و دیگر انواع آش ها وجود ندارد. این آش همان طور که از اسم آن پیداست حول محور شلغم درست می شود و در هر شهری از ایران هم طرز تهیه خاص خود را دارد.
آش شلغم شیرازی، آش شلغم اصفهان، آش شلغم کردستان، آش شلغم کرمانی و آش شلغم یزدی بعضی از نمونه های بومی شده آش شلغم هستند. آش شلغم طبع گرم و تر دارد و می تواند برای جلوگیری از ابتلا به زکام و سرماخوردگی و یا درمان و بهبود از آن مورد استفاده قرار بگیرد. به خصوص آش شلغم برای کودک سرماخورده می تواند یک درمان مناسب و مکمل درمان های پزشکی باشد تا کودک مجبور نشود داروهای شیمیایی را مصرف کند.
آش شلغم از انواع آش های متنوع ایرانی است که برای آشنایی و یاد گرفتن طرز تهیه آن ها می توانید مطلب زیر را بخوانید.
طرز تهیه آش شلغم ساده (بدون گوشت)
آش شلغم را می توانید به شکل ساده و بدون گوشت تهیه کنید. برای سرماخوردگی نوع ساده آش شلغم می تواند مفید باشد به شرطی که نکات لازم را در تهیه آن رعایت کنید.
مواد لازم آش شلغم ساده
برای تهیه آش شلغم ساده برای 4 نفر به مقدار مواد زیر نیاز دارید:
| مواد لازم | مقدار مورد نیاز |
| عدس | یک پیمانه |
| ماش | نصف پیمانه |
| برنج نیم دانه | یک پیمانه |
| شلغم | ۵ تا ۶ عدد |
| پیاز | ۲ عدد متوسط |
| سبزی آشی شامل تره، اسفناج، جعفری، گشنیز و کمی شوید | ۳۵۰ گرم |
| نمک، فلفل، زردچوبه | به میزان لازم |
| سیر | ۳ حبه |
| نعناع داغ، پیاز داغ و کشک | به میزان لازم |
| آبلیمو یا آبغوره | برای چاشنی به میزان لازم |
مراحل تهیه آش شلغم ساده
مرحله اول
ابتدا باید برنج نیم دانه را با آب گرم چند بار بشویید و بعد بخیسانید. شلغم ها را هم بشویید و بعد از شستن، پوست شان بکنید و به شکل دلخواه مثلا مکعبی یا حلقه ای یا خلالی خرد کنید. پوست کندن شلغم هم دلخواه است و می توانید شلغم را با پوست هم خرد کنید. عدس و ماش را هم به شکل جدا بشویید و بخیسانید.
مرحله دوم
پیازها را هم نگینی خرد کنید یا این که رنده کنید. بعد در یک قابمله کمی روغن بریزید و پیازها را به همراه سیر که آن را هم له کرده اید در روغن تفت بدهید. بعد از این که رنگ پیاز عوض شد فلفل و زردچوبه را هم به آن اضافه کنید. بعد ماش و عدس را که آبکش کرده اید به پیازها اضافه کنید و چند لیوان آب هم روی آن ها بریزید و بگذارید روی حرارت ملایم تا پخته شوند.
مرحله سوم
وقتی عدس نرم شد، برنج را هم به ترکیبات اضافه کنید و بگذارید روی شعله کم باز هم به پخته شدن ادامه دهد تا ته نگیرد. بعد از نرم و پخته شدن برنج، شلغم ها را هم به ترکیب بیافزایید. سبزی را هم به آش اضافه کنید و درپوش قابلمه را بگذارید تا به مدت 30 دقیقه روی شعله کم بپزد تا جا بیافتد.
مرحله چهارم
در یک ظرف کمی روغن داغ کنید و پودر نعناع با در آن بریزید. بلافاصله شعله را خاموش کنید و بگذارید تا نعناع در روغن داغ بدون شعله بماند تا نعناع داغ به دست بیاید. بعد از ده دقیقه به آش سر بزنید. اگر آماده بود نعناع داغ را به آن اضافه کنید و بعد هم دو قاشق یا بیشتر آبلمیو یا آبغوره را به همراه مقدار مناسب نمک به آش اضافه کنید. آش را که در کاسه کشیدید از کشک و پیاز داغ برای تزئین آن استفاده کنید.
اگر آش را برای سرماخوردگی درست می کنید، باید در مرحله تفت دادن اجازه ندهید پیاز و سیر زیادی سرخ شوند. نعناع داغ و پیاز داغ را هم باید از ترکیب آش حذف کنید و مقدار فلفل و زردچوبه آن را هم کم کنید.
طرز تهیه آش شلغم با گوشت
آش شلغم را به همراه گوشت هم می توانید درست کنید. این گوشت می تواند گوشت قرمز بره یا گوساله باشد و یا گوشت سفید مرغ و انواع پرنده ها.
مواد لازم آش شلغم با گوشت
برای تهیه آش شلغم با گوشت برای 4 نفر به مقدار مواد زیر احتیاج دارید:
| مواد لازم | مقدار مورد نیاز (برای 4نفر) |
| گوشت چرخ کرده یا گوشت مرغ | ۴۰۰ گرم |
| عدس | یک پیمانه |
| ماش | نصف پیمانه |
| برنج نیم دانه | یک پیمانه |
| شلغم | ۵ تا ۶ عدد |
| پیاز | ۲ عدد متوسط |
| سبزی آشی شامل تره، اسفناج، جعفری، گشنیز و کمی شوید | ۳۵۰ گرم |
| نمک، فلفل، زردچوبه | به میزان لازم |
| سیر | ۳ حبه |
| نعناع داغ، پیاز داغ و کشک | به میزان لازم |
| آبلیمو یا آبغوره | برای چاشنی به میزان لازم |
مراحل تهیه آش شلغم با گوشت
مرحله اول
ابتدا یکی از پیازها را رنده کرده و گوشت چرخ کرده را به همراه نمک و فلفل و زردچوبه به آن اضافه کنید. خوب با هم ورز بدهید و بعد ترکیب را به شکل گلوله های کوچک دربیاورید. این گلوله های گوشتی را برای تهیه کوفته قلقلی باید به همراه پیاز دیگر که نگینی خرد کرده اید در روغن تفت بدهید. آن قدر که پیاز و کوفته قلقلی هر دو طلایی رنگ بشوند. اگر می خواهید آش شلغم را با گوشت مرغ درست کنید، باید مرغ را بگذارید در آب تا بپزد و بعد از پختن، آن را ریش ریش کنید و با پیاز تفت بدهید.
مرحله دوم
بقیه مراحل مانند تهیه آش شلغم ساده است. برنج و شلغم و عدس و ماش را بشویید و بخیسانید. شلغم را به شکل دلخواه خرد کنید. ماش و عدس را به گوشت های در حال تفت اضافه کنید و با ریختن چند لیوان آب و اجازه دادن برای پخته شدن روی حرارت ملایم بگذارید. بعد از نرم شدن عدس برنج خیسانده را به مواد اضافه کنید و شعله را کم کنید.
بعد از نرم شدن برنج شلغم ها را به همراه سبزی آش به مواد اضافه کنید. بگذارید تا به مدت 30 دقیقه بپزد. در این مدت نعناع داغ و پیاز داغ را تهیه کنید. بعد از ده دقیقه اگر آش جا افتاده بود نعناع داغ را به آن اضافه کرده و نمک هم بزنید. در مرحله آخر آش شلغم با گوشت را از روی حرارت بردارید. با پیاز داغ و کشک تزئین کنید.
طرز تهیه آش شلغم با بلغور گندم
مواد اولیه آش شلغم با بلغور گندم همان مواد اولیه آش شلغم ساده است با این تفاوت که به جای نصف پیمانه ماش، از نصف پیمانه بلغور گندم در تهیه آن استفاده می شود. طرز تهیه آش شلغم با بلغور گندم هم مانند طرز تهیه آش شلغم ساده است. فقط به جای ماش باید بلغور گندم را بشویید و بخیسانید و به همراه عدس به مواد در حال تفت در قابلمه بیافزایید. بقیه مراحل آن همان مراحل تهیه آش شلغم ساده است.
طرز تهیه آش شلغم با اسفناج
مواد اولیه آش شلغم را تهیه کنید به علاوه 200 گرم برگ و ساقه اسفناج. مانند طرز تهیه آش شلغم ساده، مواد را آماده کنید. باید اسفناج را در یک تابه به همراه کمی روغن تفت بدهید تا نرم شوند و رنگ آن ها تیره شود. این کار حدود 20 دقیقه طول می کشد. در هنگام اضافه کردن سبزی ها به آش شلغم، اسفناج را هم به آن اضافه کنید. به این شکل آش شلغم با اسفناج آماده می شود.
طرز تهیه آش شلغم و لبو
فصل رسیدن شلغم با لبو یکی است و شما می توانید از لبو هم در آش شلغم استفاده کنید تا خواص آن بیشتر شود. برای این کار نیاز به یک عدد لبوی متوسط دارد. پوست لبو را بگیرید و آن را رنده کنید. بعد از اضافه کردن شلغم، لبوی رنده شده را هم به آش اضافه کنید و بقیه مراحل را مانند قبل انجام دهید.
طرز تهیه آش شلغم و ماش
ماش نقش مهمی در لعاب انداختن آش شلغم دارد. باید ماش را قبل از اضافه کردن به آش به اندازه کافی بخیسانید تا به راحتی در آش شلغم جا بیافتد و پخته شود. اگر می خواهید طرز تهیه انواع دیگری از آش ماش را هم یاد بگیرید پیشنهاد می کنیم مطلب زیر را هم بخوانید.
طرز تهیه آش شلغم با جو
آش شلغم را با جو هم می شود درست کرد. هم جو کامل، هم بلغور جو و هم جو پرک را می توانید به آش شلغم اضافه کنید تا لعاب بیاندازد و غلظت آش را بیشتر کند. به این منظور باید نصف پیمانه بلغور جو یا جو پرک را بخیسانید. در هنگامی که عدس را به مواد داخل قابلمه آش شلغم اضافه می کنید، جو را هم اضافه کنید. به این شکل آش شلغم با جو را می توانید تهیه کنید.
طرز تهیه آش شلغم با لپه
در آش شلغم با لپه، باید به جای عدس و ماش، 50 گرم لپه را بشویید و خیس کنید. بعد وقتی پیازها را با گوشت یا بدون گوشت تفت دادید، لپه را به آن اضافه کنید و رویش آب بریزید تا بپزد و بعد هم برنج را به لپه اضافه کنید. بقیه مراحل مانند قبل است.
تزیین و سرو آش شلغم
- می توانید مانند هر آش دیگری، از پیاز داغ، نعناع داغ و کشک برای تزئین آش شلغم استفاده کنید. ماست زده شده هم می تواند جایگزین کشک برای تزئین آش شلغم باشد.
- اگر طعم ترش را در آش می پسندید، می توانید در مرحله آخر تهیه آش، از کمی قره قروت هم برای تزئین آن بهره ببرید تا در حرارت آش آب شود و طعم آن را ترش کند.
- روش آش شلغم را می توانید با اسفناج تفت داده شده یا سرخ شده هم تزئین کنید. برای این کار اسفناج را خوب خرد کنید تا در حین تفت خوردن کاملا له شود.
- سیرداغ هم از چیزهایی است که می توانید در صورت تمایل برای تزئین آش شلغم به کار ببرید.
نکات و فوت و فن های تهیه آش شلغم
- اگر می خواهید آش شلغم را برای مریض درست کنید، باید از تفت دادن زیاد مواد در آن خودداری کنید چون در این صورت مواد سرخ می شوند و برای مریضی ضرر دارند. آبلیمو، آبغوره، نعناع داغ و پیاز داغ در آش شلغم برای مریض باید از ترکیب غذا حذف شوند. پیاز و سیر را برای آش شلغم درمانی باید با کم ترین تفت به غذا اضافه کنید.
- آش شلغم برای مریض نباید زیاد ادویه داشته باشد. به خاطر همین باید در صورت تهیه این آش برای مریض فلفل و زردچوبه آن را کم بریزید.
- سیر خواص خوبی برای درمان سرماخوردگی دارد و غذا را هم خوش طعم می کند. پس سعی کنید حتما آن را در ترکیب مواد آش شلغم داشته باشید.
- برای داشتن آش شلغم ترش می توانید از آبغوره یا آبلیمو و یا کمی قره قروت در مراحل پایانی طبخ آش بهره ببرید. البته آش شلغم ترش را نباید به مریض بخورانید.
- می توانید در سبزی آش شلغم فقط از اسفناج به همراه گشنیز استفاده کنید.
- برای تهیه آش شلغم، از شلغم خشک هم می توانید بهره ببرید. به این شکل که حبه های شلغم خشک را بعد از اضافه کردن برنج به مواد آش اضافه کنید.
- نباید در هنگام پختن آش از هم زدن مداوم آن غافل شوید. اگر آش شلغم را هم نزنید ته می گیرد مثل همه آش های دیگر.
- علاوه بر گوشت قرمز، می توانید از گوشت سفید هم در تهیه آش شلغم بهره ببرید. طرز تهیه آن را هم برایتان شرح دادیم.
فواید و خواص آش شلغم
آش شلغم سرشار از ویتامین C است. همان طور که همه می دانیم ویتامین C می تواند التهابات ناشی از سرما برای دستگاه تنفسی را خنثی کند. یعنی شلغم و ویتامین های موجود در آن می توانند هم جلوی سرماخوردگی را بگیرند هم این که در درمان آن کمک کننده باشند. در شلغم ترکیبات دارویی آنتی بیوتیک وجود دارد که می تواند جلوی گسترش عفونت های ناشی از ویروس یا التهاب سرماخوردگی را بگیرد.
آش شلغم خواص دیگری هم دارد. به خاطر وجود شلغم، حبوبات، غلات و سبزیجات در این آش، می توان آن را یک درمان موثر برای یبوست دانست. چرا که فیبر موجود در شلغم و دیگر مواد گیاهی آش شلغم می تواند هر گونه یبوست را از دستگاه گوارش بزداید. این غذا می تواند روده ها را تقویت کرده و کارکرد آن ها را بهبود بدهد.
آش شلغم از غذاهایی است که افراد مشکوک به دیابت هم می توانند با خیال راحت آن را مصرف کنند چون شلغم موجود در آن می تواند قند خون را کنترل کند. تقویت بینایی، از بین بردن عارضه های پوستی مانند جوش و آکنه و تقویت قوای جنسی از دیگر خواصی است که با مصرف اش شلغم یک یا دو بار در هفته می توانید از آن بهره مند شوید.
خرید و فروش شلغم در باسلام
فرقی نمی کند شلغم را به شکل تازه و از سر کشتزار بخواهید، به شکل تمیز و پاک کرده بخواهید یا شلغم خشک و بهداشتی، همه این موارد را می توانید از بازار بزرگ باسلام سفارش دهید. در باسلام فروشنده هایی هستند که خودشان شلغم را می کارند و می توانید شلغم تازه را از آن ها خریداری کنید.
چیپس شلغم و شلغم آفتاب خشک محلی ارگانیک هم از دیگر انواع شلغم است که در باسلام زیاد می توانید ببینید. اگر هم خودتان شلغم و متعلقات آن را تولید می کنید می توانید در باسلام غرفه بزنید و آن را به مشتریانی از سرتاسر ایران بفروشید. برای سفارش شلغم از باسلام روی لینک زیر بزنید.
سوالات متداول دربارهی آش شلغم
آش شلغم را چطور درست می کنند؟ آش شلغم را مانند دیگر آش ها از سبزی آشی، پیاز و سیر و ادویه، به همراه برنج و حبوبات و شلغم می پزند.
آیا آش شلغم بدون گوشت هم درست می شود؟ می توانید آش شلغم را به شکل ساده و بدن گوشت با عدس و ماش هم طبخ کنید.
آیا آش شلغم برای سرماخوردگی خوب است؟ آش شلغم ویتامین C دارد و برای پیشگیری و درمان سرماخوردگی مفید است.
