خرید طلا در ۱۳ صفر؛ بررسی خوش‌یمنی و باورها

چند سال پیش در فضای مجازی موجی راه افتاد که توجه خیلی‌ها را جلب کرد؛ یک ادعای عجیب اما وسوسه‌برانگیز! گفته می‌شد اگر کسی در ۱۳ صفر یا چهارشنبه آخر ماه صفر طلا بخرد، نه‌تنها خوش‌یمن است، بلکه باعث می‌شود درهای ثروت به رویش باز شود و خیلی زود به پول و دارایی برسد. حتی بعضی‌ها پا را فراتر گذاشتند و گفتند اگر آرزوی خانه‌دار شدن دارید، کافی‌ است در این روز یک جاسوئیچی برای کلید خانه آینده‌تان بخرید تا سال بعد در خانه‌ خودتان را باز کنید! 

این باور به‌مرور دهان به دهان چرخید و کم‌کم شکل یک رسم نانوشته به خود گرفت. طوری‌ که امروزه خیلی از ایرانی‌ها، به خصوص بعضی از اقشار مذهبی معتقدند برای ثروتمند شدن باید روز ۱۳ صفر طلا بخرند، با این تصور که این کار نوعی اقدام نمادین برای جذب فراوانی و برکت است. در نتیجه این موضوع، در سال‌های گذشته بازار طلا در روزهای منتهی به ۱۳ صفر با افزایش تقاضای چشمگیر مواجه شده و حتی بعضی طلافروشان از رشد عجیب قیمت‌ها بعد از این روز صحبت کرده‌اند. 

اما سوال اصلی اینجاست: آیا این باور ریشه دینی و مذهبی دارد یا صرفا یک خرافه است که از دل فضای مجازی بیرون آمده؟ آیا واقعا خرید طلا در ماه صفر و این روز خاص، تاثیری در آینده مالی افراد دارد یا باید آن را صرفا یک رفتار نمادین و بی‌پایه بدانیم؟ در ادامه می‌خواهیم این باور عمومی را از زاویه دینی و اعتقادی بررسی کنیم تا ببینیم واقعیت ماجرا چیست.

چرا ۱۳ صفر برای خرید طلا مطرح شده است؟

در چند سال اخیر باوری در میان بسیاری از مردم شکل گرفته که روز ۱۳ صفر یا چهارشنبه آخر ماه صفر را برای خرید طلا خوش‌یمن می‌دانند. البته باور به خوش‌یمن و بدیمن بودن روزهای مختلف از زمان‌های گذشته در فرهنگ عامه ایرانی جا داشته، اما چند سال پیش موجی به راه افتاد که آن را بیشتر در میان مردم فراگیر کرد. پرسشی که در این‌جا مطرح می‌شود این است که ریشه این اعتقاد از کجاست؟ آیا بر پایه متون دینی شکل گرفته یا حاصل فرهنگ شفاهی و باورهای عامه است؟ در ادامه به پاسخ این سوال می‌پردازیم و احادیث مختلف درباره روزهای سعد و نحس را مطرح می‌کنیم.

ریشه‌های اعتقادی و باورهای عامه 

در فرهنگ سنتی و مذهبی ایرانی تعدادی از روزهای تقویم قمری به عنوان روزهای خاص شناخته می‌شوند که انجام بعضی کارها در این روزها می‌تواند خوش‌یمن یا بدشُگون باشد. این نوع باورها بیشتر ریشه در سنت‌های شفاهی دارند و سینه به سینه و نسل به نسل نقل شده‌اند، اما گاهی هیچ سند دینی مشخصی ندارند و بدون هیچ پشتوانه‌ای در ذهن مردم حک شده‌اند.

در همین راستا خیلی از مردم معتقدند روز ۱۳ صفر ـ که در نگاه عموم روزی سنگین و پرحادثه تلقی می‌شود ـ اگر با نیت نیک همراه باشد، می‌تواند به تغییر مسیر زندگی کمک کند. بر این اساس خرید طلا در 13 ماه صفر به عنوان نمادی از جذب برکت و افزایش رزق و روزی شناخته می‌شود. البته این باور تنها معطوف به خرید طلا نیست و بسیاری از اینفلوئنسرهای اینستاگرامی مردم را به خرید کالاهای مختلف برای برطرف شدن حاجاتشان تشویق می‌کنند. به عنوان مثال ادعا می‌کنند که اگر می‌خواهید بچه‌دار شوید، در روز ۱۳ صفر لباس بچه بخرید؛ یا اگر آرزوی خانه‌دار شدن دارید، برای خانه جدید خود یک جاکلیدی بخرید! 

این خرافات شاید در نگاه اول جذاب باشد و حتی باعث ایجاد حس امیدواری در دل افراد شود، اما پشتوانه علمی یا مبنای دینی ندارد. حتی سابقه طولانی مدت نیز پشت این ادعاها نیست و تنها در چند سال اخیر و به واسطه فراگیر شدن استفاده از فضای مجازی چنین باورهای اشتباهی در میان بسیاری از مردم شکل گرفته است. 

احادیث درباره روزهای سعد و نحس  

در متون اسلامی و احادیث و روایات به موضوع سَعد و نحس بودن برخی ایام اشاره شده است. یکی از معروف‌ترین این موارد، قمر در عقرب است که در منابع مختلف توصیه می‌شود از انجام بسیاری از کارها مثل ازدواج، آغاز کسب و کار، اسباب‌کشی، شروع سفر یا حتی خرید طلا در روزهای قمر در عقرب خودداری شود. همچنین تعدادی از احادیث به نحسی یا سنگینی بعضی از روزهای ماه قمری اشاره کرده‌اند، به ویژه بعضی روزهای ابتدایی ماه صفر. در این روزهای نحس، توصیه به صدقه دادن و دعا کردن است تا از نحسی این روز کاسته شود.

طبق روایتی از امام صادق (علیه‌السلام)، بعضی از روزهای ماه صفر سعد هستند و انجام کارهای مختلف مثل ازدواج، سفر، معامله و خرید طلا در روزهای خوش‌یمن توصیه می‌شود. بر اساس این روایت روزهای یکم، دوم، ششم، هفتم، نهم، چهاردهم، هجدهم، نوزدهم، بیستم،‌ بیست و دوم، بیست و سوم، بیست و هفتم، بیست و هشتم و بیست و نهم تمام ماه‌های قمری، از جمله ماه صفر برای آغاز هر کاری مثل ازدواج، معامله، شروع کار و خرید طلا با برکت و مبارک است. 

بر این اساس می‌توان گفت ۱۳ صفر نه تنها روز خوش‌یمنی برای خرید طلا یا کارهای دیگر نیست، بلکه حتی به گفته بسیاری از علما در متون دینی، عدد ۱۳ نحس و بدشگون است.

به عنوان مثال علامه مجلسی در بحارالانوار و ملامحسن فیض کاشانی در رساله‌های خود از بدشگونی روز سیزدهم یاد کرده‌اند و آن را بسیار سنگین و پیوسته بدشگون (نحس مستمر) خوانده‌اند.

زین‌العابدین شیروانی نیز در بُستان‌السیاحه (نگارش ۱۲۴۸هجری مهی) آورده است: سیزده از قدیم باشد بد / هیچ کاری در او نمی‌زیبد. همچنین درباره روز سیزدهم گوید :«روز سیزدهم جمیع شهور موافق نجوم نیز مذموم است.»

البته این نکته را هم در نظر بگیرید که گرچه به باور بسیار از مردم، ماه صفر نحس است، اما قرآن و احادیث این باورها را رد می‌کنند. به طور کلی ذات ایام، بد و نحس نیست بلکه باید دید در روزهایی که معروف به نحس و شوم شده‌اند چه کارهایی انجام شده و چه اتفاقاتی رخ داده است. حتی ماه صفر در بعضی روایت‌ها با نام صفر المظفر یا صفر الخیر نیز شناخته می شود که به معنای سعادتمندی، موفقیت، نیک‌بختی و… است.

رسول خدا نیز در احادیث مختلف بر این موضوع تاکید داشته‌اند که نباید هیچ روز و ماهی را در تاریخ بدشگون و سیاه بدانیم و توصیه به صدقه و دعا در این روزها می‌کنند. با این حال از آن جایی که در ماه صفر حوادث دردآور و اندوه‌بار زیادی رخ داده و سه تن از ائمه و معصومین در این ماه چشم از جهان فرو بستند، این ماه به نحوست معروف شده است.

از ۱۵ تا ۲۸ ماه صفر حضرت رسول صل الله علیه و آله بیمار بودند و این بیماری به رحلت آن حضرت در روز ۲۸ این ماه در سال ۱۱ هجری منتهی شد. همچنین در این ماه وحی قطع می‌شود. حضرت علی علیه السلام نیز در این مورد فرمودند: با رحلت پیامبر صل الله علیه و آله چیزی قطع شد که با فوت هیچ احدی قطع نشد.

بر این اساس روایات مختلفی وجود دارد که مسلمانان در این ماه از انجام کارهای مهم خودداری می‌کنند و برای دفع آفات و بلایای این ماه صدقه می‌دهند. «سید بن طاووس» نقل کرده است در روز سوم ماه صفر، دو رکعت نماز بخوانید؛ در رکعت اول سوره حمد و سوره فتح؛ در رکعت دوم سوره حمد و سوره توحید قرائت شود و پس از سلام نماز، صد مرتبه صلوات بفرستید؛ صد بار آل ابی سفیان را لعنت کنید، صد مرتبه استغفار کنید و آنگاه حاجت خود را از خداوند بخواهید.

طبق احادیث و روایات مختلف، اگرچه خواندن بعضی دعاها یا اعمال مستحب در این روز می‌تواند موجب دفع بلا شود، اما هیچ اشاره مستقیمی به خرید طلا یا دارایی نشده است. در نتیجه می‌توان گفت ۱۳ صفر هیچ ریشه دینی مبنی بر خوش‌یمن بودن ندارد و صرفا بر اساس خرافات در میان مردم جا افتاده است. بنابراین، هرچند باور به نحس یا سعد بودن برخی ایام در فرهنگ دینی ما وجود دارد و در احادیث و روایات ائمه و علمی دینی آمده است، اما ربط دادن مستقیم آن به خرید طلا برای افزایش ثروت یا خرید طلا با نیت خوشبختی در ۱۳ صفر بیشتر حاصل ترکیب باورهای مردم با برداشت‌ آزاد از متون دینی است و ریشه دینی و مذهبی ندارد. 

آیا خرید طلا در ۱۳ صفر خوش‌یمن است؟ 

به گفته بسیاری از علمای دینی ۱۳ عددی نحس و بدشگون است که نه تنها در ماه صفر، بلکه در ماه‌های دیگر نیز توصیه می‌شود از انجام کارهای مهم مثل ازدواج، معامله و خرید در آن خودداری کنید. پرسشی که در این‌جا مطرح می‌شود این است که آیا در احادیث و روایات به طور مستقیم به روز ۱۳ صفر اشاره شده یا نه؟ و آیا چنین اعتقادی از نظر دینی قابل تایید است یا بیشتر بر پایه احساسات، تجربه‌های شخصی و خرافه‌ بنا شده است؟ برای پاسخ دقیق‌ به این سوال در ادامه دیدگاه‌های موافق و مخالف خرید طلا در روزهای مذهبی خاص و در اینجا روز ۱۳ صفر را بررسی می‌کنیم.

بررسی دیدگاه‌های موافق خوش‌یمنی ۱۳ صفر

بعضی از مردم عامه و حتی تعداد محدودی از سخنرانان مذهبی بر این باورند که روز ۱۳ صفر می‌تواند روزی خاص و مناسب برای گشایش رزق و روزی باشد. بر این اساس توصیه به خرید طلا با نیت ازدواج یا خرید طلا برای شروع کسب‌وکار می‌کنند. این گروه برای اثبات ادعای خود به بعضی روایات و نقل‌های غیر مستند اشاره دارند که در آن‌ها به معنوی بودن این روز یا اثرات مثبت بعضی اعمال در آن مثل صدقه دادن یا نیت‌های خیر اشاره شده است. البته باید توجه داشت که بیشتر این روایات از نظر سند ضعیف‌ هستند یا در منابع معتبر و اصلی حدیثی نیامده‌اند. به عنوان مثال یکی از نقل‌هایی که گاهی از آن یاد می‌شود، حدیثی از پیامبر اکرم (صل الله علیه و آله) است:

«”تَفَاءَلُوا بِالْخَيْرِ تَجِدُوهُ»

همواره فال نیک بزنید تا آن را بیابید.

– نقل‌ شده در مجلسی، بِحارُ الأَنوارِ، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۳۳۳

این روایت ناظر به اصل «تفال» یعنی نیک پنداشتن و امید داشتن است و  بر اهمیت خوش‌بینی و امیدواری در زندگی تاکید دارد. در واقع پیامبر اکرم (صلوات الله علیه) در این حدیث بیان می‌کنند که با نگاه مثبت به امور می‌توانیم نتایج بهتری را تجربه کنیم، اما همانطور که می‌بینید هیچ اشاره‌ای به ۱۳ صفر یا خرید طلا ندارد. بعضی از علما با برداشت آزاد از این حدیث، آن را به معنی تایید خرید در ۱۳ صفر تعبیر کرده‌اند، در حالی‌که چنین چیزی دلالت مستقیم یا حتی ضمنی ندارد.

همچنین، گاه به روایاتی درباره آثار نیت خوب و صدقه دادن در روزهای سخت استناد می‌شود. به عنوان مثال در حدیثی از امام علی (علیه‌السلام) درباره دعا و صدقه آمده است:

«اِدفَعُوا أمواجَ البَلاءِ بِالدُّعاءِ ، ما المُبتَلَى الَّذي استَدَرَّ بِهِ البَلاءُ بِأحوَجَ إلَى الدُّعاءِ مِنَ المُعافَى الَّذي لا يَأمَنُ البَلاءَ»

ترجمه: موج‌های بلا را با دعا پیش از وقوع آن دفع کنید. بلاديده‌اى كه بلا جانش را به لب رسانده، نيازش به دعا بيشتر از عافيت چشيده‌اى نيست كه از بلا در امان نيست.

– نقل‌ شده در غُرَرُ الحِكَمِ و دُرَرُ الكَلِمِ، حدیث ۵۶۵

بعضی از افراد با تکیه بر چنین جملاتی توصیه می‌کنند روزهایی که به عنوان «نحس» تلقی شده را با نیت خیر و کارهای خوب مثل خرید طلا برای رونق کسب و کار به روزی مثبت تبدیل کنید. اما این برداشت، تفسیری شخصی و بدون استناد مستقیم به مناسبت روز ۱۳ صفر است.

همچنین احادیثی از امام صادق (علیه‌السلام) در کتاب الدروع الواقیه آمده که بعضی از روزها را برای شروع کار جدید، کسب درآمد و طلب حوائج خوب و مبارک دانسته‌اند. مثلا در مورد روز اول هر ماه چنین بیان شده است: «روز اول هر ماه مبارک است و خداوند در این روز حضرت آدم علیه‌السلام را خلق کرده است و روز خوبی برای طلب حوائج (انجام کارها) و وارد شدن بر سلطان و فراگیری دانش و ازدواج و سفر است.» 

بنابراین خرید طلا با نیت سلامتی یا خرید طلا با نیت حاجت در این روزهای خاص می‌تواند سعد و خوش‌یمن باشد. افزون بر این احادیث و روایات، تجربه مثبت بعضی از مردم به تقویت این باور دامن زده است. کسانی که در این روز خاص طلا خریدند و بعدا به پول یا خانه رسیدند، این هم‌زمانی را به فال نیک می‌گیرند و آن را نتیجه‌ی خرید طلا با نیت موفقیت در این روز خاص می‌دانند. در حالی که از دید روانشناسی، این موضوع می‌تواند اثر تلقین یا صرفا یک اتفاق تصادفی باشد که به دلیل تاکید زیاد بر آن، توسط بسیاری از مردم به‌ عنوان نتیجه مستقیم خرید طلا در این روز تفسیر می‌شود.

نقد دیدگاه‌های مخالف و خرافات

بر خلاف احادیث و روایاتی که در بخش قبل بررسی کردیم و دیدیم سند ضعیف یا مرسل دارند و صراحت خاصی درباره روز سیزده صفر ندارند، مخالفان این باور معتقدند نه‌تنها سندی برای خوش‌یمن بودن ۱۳ صفر وجود ندارد، بلکه برخی منابع اسلامی آن را روزی نحس و سنگین معرفی کرده‌اند.

روایاتی نیز وجود دارد که به بدشگون بودن بعضی از روزهای ماه قمری از جمله روز ۱۳ صفر اشاره دارد. بر این اساس بعضی از ایام ماه قمری، مثل روز سوم، روزی نحس شمرده شده و انجام کارها و کسب درآمد و … در این روزها منع شده است.

به گفته امام صادق (علیه‌السلام) در کتاب الدروع الواقیه درباره روز سوم هر ماه: «این روز، روز نحس دائمی است و لذا در این روز از رفتن به پیش سلطان بپرهیزید و خرید و فروش نداشته باشید و به دنبال کارها و حوائج نروید و در این روز معامله نکنید و با کسی در این روز شریک نشوید.»

در مورد روز سیزدهم که روز مورد بحث ما در این مقاله است، به نقل از امام صادق (علیه‌السلام) چنین بیان شده: 

«هَذَا يَوْمُ نَحْسٍ يُكْرَهُ فِيهِ كُلُّ أَمْرٍ، وَ تُتَّقَى فِيهِ الْمُنَازَعَاتُ وَ الْحُكُومَةُ وَ لِقَاءُ السُّلْطَانِ وَ غَيْرِهِ، وَ لَا يُدْهَنُ فِيهِ الرَّأْسُ، وَ لَا يُحْلَقُ الشَّعْرُ، وَ مَنْ ضَلَّ فِيهِ أَوْ هَرَبَ سَلِمَ، وَ مَنْ مَرِضَ فِيهِ سَلِمَ وَ مَنْ وُلِدَ فِيهِ وَ كَانَ ذَكَراً لَا يَعِيشُ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ غَيْرَ ذَاك‏؛» 

ترجمه: این روز (روز سیزدهم) روزی نحس است و هر کاری در آن کراهت دارد. در این روز دعوا و امور حکومتی و دیدار با سلطان و… انجام نمی‌شود. در این روز سر روغن زده نمی‌شود و مو تراشیده نمی‌شود. کسی که در این روز گم شود یا فرار کند سالم می‌ماند و کسی که بیمار شود، سالم می‌ماند. و فرزندی که در این روز به دنیا بیاید، زنده نمی‌ماند مگر این‌ که خداوند غیر این را بخواهد. 

در روایتی از شیخ کفعمی (رضوان الله علیه) در کتاب الدُّرُوعُ الواقِیَةُ آمده است: 

«وَ يُسْتَحَبُّ فِي هذِهِ الأَيَّامِ (أوائلِ شَهْرِ صَفَرٍ) الصَّدَقَةُ وَالدُّعَاءُ لِدَفْعِ الْبَلاءِ، وَقَدْ رُوِيَ أَنَّ هذَا الشَّهْرَ شَهْرُ نَحْسٍ، وَالْبَلاءُ فِيهِ كَثِيرٌ.»

ترجمه: در این ایام (اوایل ماه صفر) صدقه و دعا برای دفع بلا مستحب است و روایت شده که این ماه، ماه نحسی است و بلا در آن بسیار است.

– نقل شده در الدُّرُوعُ الواقِیَةُ، شیخ کفعمی، فصل اعمال ماه صفر

این روایت به طور کلی درباره ماه صفر است و با اشاره به روایت‌های غیرمستقیم، این ماه را را بد شگون و ناامن توصیف می‌کند. البته خود این روایت نیز از نظر سند، مرسل است و از معصوم با سند معتبر نقل نشده، ولی در منابع دعایی و اخلاقی مورد توجه بسیاری از علما قرار گرفته است. 

همچنین در بحارالأنوار علامه مجلسی از پیامبر اکرم (صلوات الله علیه) درباره نحسی ماه صفر نقل شده است:

«عَنِ النَّبِيِّ (صَلَواتُ الله عَلَیه): مَنْ أَحَبَّنِي فَلْيَسْتَعِدَّ لِلْفَقْرِ جِلْبَابًا، فَإِنَّ الْفَقْرَ أَسْرَعُ إِلَىٰ مُحِبِّيَّ مِنَ السَّيْلِ إِلَىٰ مُنْتَهَاهُ، وَشَرُّ الشُّهُورِ صَفَرٌ.»

ترجمه: هر کس مرا دوست دارد، باید فقر را لباس خود کند، زیرا فقر به دوستانم سریع‌تر از سیل می‌رسد، و بدترین ماه‌ها صفر است.

– نقل شده در مجلسی، بِحارُالأَنوارِ، جلد ۷۷، صفحه ۳۵۰

این حدیث نیز درباره ماه صفر به طور کلی است است و به روز خاص ۱۳ صفر اشاره ندارد. علاوه بر این، از نظر سند دارای اشکال است، چون سلسله راویان کامل نیست و در زمره احادیث ضعیف طبقه‌بندی می‌شود. با این وجود فضای کلی آن برای توصیف «سنگینی ماه صفر» مورد استناد بسیاری از علما قرار می‌گیرد.

با این اوصاف می‌توان گفت نه تنها برای خوش‌یمن بودن خرید خانه و طلا و … در روز سیزدهم ماه صفر هیچ روایتی وجود ندارد، حتی در حدیثی از امام صادق (علیه‌السلام) روز سیزدهم هر ماه به عنوان روزی بدیمن معرفی شده و انجام هر کار مهمی در آن کراهت دارد.

بنابراین خرید طلا با نیت رزق  یا خرید طلا با نیت آرامش در روز ۱۳ صفر توصیه نمی‌شود و طبق حدیثی از امام صادق (علیه‌السلام)، بهترین روز خرید طلا در روزهای یکم، دوم، ششم، هفتم، نهم، چهاردهم، هجدهم، نوزدهم، بیستم،‌ بیست و دوم، بیست و سوم، بیست و هفتم، بیست و هشتم و بیست و نهم ماه‌های قمری است. در ادامه به بررسی تجربه خریداران طلا در روز 13 صفر می‌پردازیم و وضعیت بازار طلا را در این روز و روزهای پس از آن بررسی می‌کنیم.

تجربه خریداران در روز ۱۳ صفر  

در کنار بحث‌های اعتقادی و دینی، یکی از دلایل اصلی فراگیر شدن خرید طلا در ۱۳ صفر، تجربه‌ها و روایت‌های شخصی افرادی است که این کار را انجام داده‌اند. بسیاری از خریداران طلا با یادآوری حس خوبی که در این روز تجربه کردند، از آن به‌ عنوان شروعی خوش‌یمن یاد می‌کنند. حتی بعضی از این خریداران پا را فراتر می‌گذارند و بر این باورند که خرید طلا در روز 13 صفر باعث شده در آن سال پول و طلای زیادی هدیه بگیرند و خیر و برکت وارد زندگی‌شان شود! اما واقعا چه چیزی در این روز باعث ایجاد این حس مثبت می‌شود؟ آیا این تجربه‌ها واقعی است و می‌تواند بر بازار طلا تاثیر بگذارد؟ در ادامه به پاسخ این سوالات می‌پردازیم.

تاثیر روانی خرید در روزهای خاص  

روان‌شناسان بر این باورند که باورها و مناسبت‌های ذهنی می‌تواند تاثیر مستقیمی روی هیجانات، تصمیم‌گیری‌های مالی و رفتارهای اقتصادی افراد داشته باشد. زمانی که یک نفر با نیت خاصی مثل جذب برکت یا خوش‌شانسی اقدام به خرید طلا در روزهای خاص می‌کند، این کار برای او نقشی نمادین و انگیزشی دارد و باعث ایجاد حس خوش‌بینی، امیدواری و رضایت می‌شود. حتی اگر آن روز مبنای دینی نداشته باشد یا توسط دیگران توصیه نشده باشد، ذهن انسان ممکن است آن را مقدمه‌ای برای تغییرات مثبت تصور کند.

این حس در واقع نوعی تلقین مثبت است که اثر پلاسیبو ایجاد می‌کند. اثر پلاسیبو (Placebo effect) که به آن اثر دارونما هم گفته می‌شود، اشاره به بهبودی ظاهری بیمار دارد که در اثر درمان‌های ساختگی یا فریبنده و بدون هیچ ماده‌ موثری رخ می‌دهد. این بهبودی در واقع ناشی از باورها و انتظارات فرد از درمان است، نه خود درمان؛ چرا که فرد احساس می‌کند وارد چرخه‌ای از خوش‌شانسی یا گشایش شده و این حس مثبت می‌تواند او را برای تلاش بیشتر و تصمیم‌گیری‌های بهتر آماده کند.

اثر پلاسیبو نه فقط در حوزه درمان بیماری، بلکه در جنبه‌های مختلف زندگی تاثیر دارد و به نقش تلقین در بروز اتفاقات اشاره می‌کند. بر این اساس می‌توان گفت رضایت روانی حاصل از خرید طلا در روزهای توصیه‌ شده مثل روز ۱۳ صفر، اگرچه واقعیت بیرونی ندارد، اما می‌تواند بر کیفیت زندگی و حتی ذهنیت مالی فرد تاثیر بگذارد.

بررسی رفتار بازار طلا در این روز  

همانطور که در ابتدای مقاله توضیح دادیم، توصیه به خرید طلا در روز ۱۳  صفر چند سال پیش توسط یک اینفلوئنسر اینستاگرامی مطرح شد و به سرعت توانست به یک باور جدی در میان مردم تبدیل شود. محمد کشتی‌آرای از فعالان قدیمی بازار طلا با 63 سال سن در این زمینه می‌گوید: 

«این اتفاق برای من بسیار عجیب است. من از یازده سالگی در این بازار کار کرده‌ام. شاید باور نکنید در سابقه‌ ذهنی من اصلا چنین چیزی نبود. اتفاقا اغلب مردم در ماه محرم و صفر، خصوصا تا پایان سیزدهم صفر برای خرید دست نگه می‌داشتند و ملاحظاتی می‌کردند. اعتقادی وجود داشت که این ماه‌ها سنگین است، اما چند سالی است با این موج عجیب و غریب خریداران روبه‌رو شدیم و حتی حبابی در بازار شکل گرفت و روند قیمت‌ها را افزایشی کرد.»

واقعیت این است که در سال‌های اخیر، بازار طلا در روزهای منتهی به ۱۳ صفر، نوسانات و افزایش تقاضای قابل‌توجهی را تجربه کرده است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که بسیاری از طلافروشان در این روز با افزایش مشتری و در نتیجه فروش روبه‌رو هستند. این افزایش تقاضا نه به خاطر عوامل بنیادی اقتصادی مثل تغییر قیمت جهانی طلا یا نرخ ارز، بلکه بیشتر به دلیل تبلیغات و فضای روانی جامعه اتفاق می‌افتد. بسیاری از کاربران نیز به این شلوغی بازار طلا در روز ۱۳ صفر واکنش نشان دادند و در اینستاگرام و توییتر از قفل بودن بازار در شهرهای مختلف نظیر تهران، رشت، تبریز، اصفهان و … دچار تعجب شدند. به عنوان مثال بهنام صمدی، روزنامه‌نگار بیان کرد: 

«خدا شاهده اولین باره می‌شنوم که ۱۳ صفر طلا بخری برکت میاره. ملت همیشه در صحنه هم صف کشیده بودن. طلافروشی‌ها همه استوری کردن که حضوری نیایید. توی بازار ۱۵ خرداد جای سوزن انداختن نبود.»

با این اوصاف می‌توان گفت تبلیغاتی مثل «۱۳ صفر، روز جذب برکت» یا «با خرید طلا در ۱۳ صفر آینده مالی‌ات را بساز» در فضای مجازی و حتی برخی فروشگاه‌ها، به راحتی توانسته به این باور دامن بزند. این موضوع نشانه آشکاری از قدرت رسانه است که چگونه می‌تواند یک روز بد شُگون را به روزی خوش‌ یمن تبدیل کند.

البته آشکار است که در پس پرده این کار، افرادی هستند که از این موضوع سود می‌برند. نتیجه آن‌ که قیمت طلا در روزهای نزدیک به ۱۳ صفر، گاهی رشد موقتی و غیر منطقی دارد که ناشی از هیجان روانی و تقاضای احساسی است، نه دلایل واقعی بازار جهانی. به طوری که در دو سه سال اخیر، قیمت طلا در روز ۱۳ صفر رشد عجیبی پیدا کرده و نوسان ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومانی را تجربه می‌کند. بنابراین رفتار بازار طلا در این روز بیش از آن‌ که تابع اصول اقتصادی باشد، بازتابی از ذهنیت جمعی و باورهای فرهنگی است. اگرچه این امر می‌تواند در کوتاه‌مدت سودآور باشد، اما در بلندمدت باعث تصمیم‌گیری‌های احساسی و غیرعقلانی در خریدهای مالی خواهد شد. البته از این نکته نیز نباید غافل شد که خرید طلا در هر شرایطی می‌تواند یک سرمایه‌گذاری مثبت و موثر باشد. با این حال بهتر است از خریدهای هیجانی و تکانشی در شرایط اوج شلوغی بازار خودداری کنید.

قیمت و خرید طلا از باسلام

حالا که با روزهای خوب و بد شگون هر ماه برای خرید طلا و شروع کارهای مختلف آشنا شدید، شاید بخواهید یکی از این روزهای خوش‌ یمن را برای سرمایه‌گذاری روی طلا انتخاب کنید. انواع مختلف طلا در قالب سکه طلا، شمش طلا و حتی زیورآلات و طلاهای زینتی در باسلام موجود است. برای مشاهده قیمت و خرید طلا از باسلام کافی است در غرفه‌های بازار باسلام چرخی بزنید و محصول مورد نظر خود را پیدا کنید.

حتی می‌توانید با غرفه‌داران منصف و خوش‌اخلاق باسلام صحبت کنید و نظر بقیه کاربران را هم بخوانید تا با خیال راحت‌تر خرید کنید. از بابت قیمت هم خیالتان راحت باشد، طلا در بازار باسلام منطبق با قیمت اعلام‌شده توسط صنف طلافروشان کشور عرضه می‌شود. 

اگر هم خودتان در زمینه فروش طلاهای زینتی یا سکه و شمش طلا برای سرمایه‌گذاری فعالیت دارید، باسلام بستری امن و راحت برای فروش محصولاتتان فراهم کرده است. کافی است از این فرصت ویژه استفاده کرده و خودتان را به خریداران معرفی کنید.

سوالات متداول درباره‌ی خرید طلا در روز 13 صفر