همه‌چیز درباره تغییرات اخیر کارمزد

باسلام و غرفه‌داران، شرکای تجاری هم هستند

محصولات غرفه‌داران در باسلام به‌ فروش می‌رسد و بابت هر سفارش، کارمزدی از غرفه‌داران دریافت می‌شود. باسلام با همین کارمزدها در مسیر توسعه بازار حرکت می‌کند. منبع درآمد باسلام همین کارمزدهاست و با همین درآمد، بازار را وسیع‌تر از همیشه می‌کند، امکانات اپلیکیشن را بیشتر می‌کند، با تبلیغات مشتری بیشتری جذب بازار می‌کند و خلاصه به هر نحوی تلاش می‌کند پاخور این بازار بیشتر از همیشه شود و نفعش به همه اهالی این بازار برسد. 

پس قبل از هر چیزی مطمئن هستیم که باسلام هرگز دست به اقدامی نمی‌زند که باعث پایین آمدن فروش غرفه‌داران و در نتیجه کاهش درآمد خودش شود چون درآمد باسلام تنها درصورتی افزایش پیدا می‌کند که فروش و موفقیت غرفه‌دارانش افزایش پیدا کند. این یک دو دو تا چهارتای کاملا منطقی است.

در ادامه این یادداشت باهم به چرایی تغییر کارمزدها، مسیری که برای تغییر کارمزدها طی شده است و مزیت این تغییرات را مرور می‌کنیم.

مدت‌ها پیش شرایط بازار، قیمت‌‌ها، محصولات و بازخورد بسیاری از غرفه‌دارها به ما اعلام کرد که تعیین «کارمزد یکسان» برای یک «بازار گسترده با هزاران محصول و صدها دسته‌بندی مختلف» منصفانه نیست و درواقع همان‌طور که حاشیه سود محصولات در بازار متفاوت است، لازم است کارمزد متناسبی نیز برای هر محصول در این بازار تعیین شود. بنابراین از مدت‌ها پیش در باسلام پیگیر درست کردن کارمزدها در دسته‌بندی‌های مختلف به شکلی صحیح بودیم. در واقع با سیستم کارمزد یکسان سابق، بسیاری از محصولات از ابتدا قابلیت فروش جدی در باسلام را نداشتند و با کسر کارمزد، بخش زیادی از حاشیه سود خود را از دست می‌دادند. افزایش قیمت هم باعث می‌شد غرفه‌دار قیمت رقابتی‌اش در بازار را از دست بدهد و فروشش کاهش پیدا کند.

از همین رو مسیری برای تغییر این کارمزد طراحی شد که در آن نظرات بخش قابل توجهی از فروشندگان بازار مخصوصا غرفه‌داران اصناف مختلف باسلام را جویا شدیم و نهایتا بعد از این بررسی‌های مختلف، برای هر دسته‌بندی‌ یک کارمزد جدید درنظر گرفته شد. طبیعتا باسلام این امکان را نداشت که فقط به کاهش کارمزدها اکتفا کند. چون همان‌طور که غرفه‌دارها برای ادامه فعالیت تجاری خود نیازمند حفظ منطق سود و زیان خود هستند، باسلام نیز به عنوان یک شرکت تجاری، باید همین قواعد را رعایت کند چرا که بازار برای این‌که توسعه پیدا کند و بتواند خود را گسترش دهد نیاز به پایداری دارد. بنابراین،‌ تصمیم بر این شد که کارمزد بازارهایی که حاشیه سود کمتری داشتند کاهش پیدا کند و بازارهایی که حاشیه سود بیشتری داشتند،‌ افزایش داشته باشند یا در بعضی از بازارها،‌ تغییری در درصد کارمزد ایجاد نشود.

کارمزد جدیدمان را کجا ببینیم؟

همانطور که احتمالا درجریان هستید، برای تعدادی از غرفه‌داران، بسته به محصولی که می‌فروشند این کارمزد افزایش یافت از جمله دسته‌بندی‌های زیرمجموعه مد و پوشاک که حداکثر تا ۱۰ درصد افزایش کارمزد داشتند؛ و همچنین برای تعداد قابل توجهی از غرفه‌داران که خیلی بیشتر از دسته اول هستند نیز این کارمزدها کاهش یافت مثل دسته‌بندی کالای دیجیتال و یا حتی خانه‌وآشپزخانه که در بخشی از محصولات این دسته‌بندی‌ها، این کارمزدها به 2 درصد کاهش یافته است و تعدادی از کارمزدها هم در بخشی از دسته‌بندی‌ها ثابت باقی ماند. اما به‌صورت کلی اگر می‌خواهید کارمزد دسته‌بندی و کالایی که می‌فروشید را ببینید، از این‌جا می‌توانید تمام این تغییرات را با جزئیات مشاهده کنید.

ضمنا یکی دیگر از تغییراتی که همراه با تغییر کارمزدها اعمال می‌شود، برداشته شدن سقف کارمزد و تخفیف ارسال رایگان ارسال رایگان است. پیش از این برای کارمزدها سقف ۱۰۰ هزارتومانی درنظر گرفته شده بود که طبق این تغییرات جدید، این سقف کارمزد برداشته شده است و غرفه‌دار به نسبت فروشی که دارد کارمزد پرداخت می‌کند. همچنین در گذشته درصورتی که محصولی به‌صورت رایگان ارسال می‌شد، کارمزد آن به جای ۹ درصد، ۶ درصد محاسبه می‌شد که این تخفیف ارسال رایگان نیز برداشته شده است. 

این تغییرات از اول اردیبهشت ۱۴۰۳ اعمال خواهد شد.

مسیری که طی شد

برای اطمینان از دقیق بودن تحقیقات، تحلیل‌ها و نتایج آن، ابتدا این تغییر کارمزد از مهرماه سال جاری روی دسته خوراکی‌ها اعمال شد. همان‌طور که می‌دانید محصولات خوراکی جزو محصولات پرفروش باسلام و بیشتر سایت‌ها و پلتفرم‌ها است. اگر هدف از تغییر کارمزد، سود و نفع شخصی باشد، طبیعتا باید کارمزد محصولات خوراکی بیشتر از ۹ درصد می‌شد درحالی‌که این اتفاق نیفتاد و برای مثال کارمزد برنج که یکی از پرفروش‌هاست به تنها ۳ درصد تبدیل شد. کارمزد برخی محصولات مثل روغن‌های خوراکی ۵ درصد شد و کارمزد عسل و خشکبار ۹ درصد باقی ماند که این تغیرات فقط بر اساس حاشیه سود کالا در بازار بوده است.

برای این تصمیم و تغییر کارمزدها بررسی‌های مفصل کارشناسانه انجام شده است، دیتاهای مختلف تحلیل شده‌اند، موارد مختلفی از جمله حاشیه سود هر دسته‌بندی بررسی شده است تا در نهایت این تصمیم اتخاذ شود. در این مسیر با غرفه‌داران باسلام در دسته‌بندی‌های مختلف به‌صورت مستقیم و حضوری یا جلسه آنلاین گفت‌وگو و نظرخواهی شد و همچنین با بازاریان در اصناف و فروشندگان دسته‌بندی‌های مختلف بازارهای چند استان کشور، به‌صورت حضوری مصاحبه و نظرخواهی شده است.

ازطرفی زنجیره تامین همه دسته‌بندی‌ها و کالاها بررسی شده است و حاشیه سود خرده فروش و عمده فروش به‌دست آمده‌ است. سایت‌های مرجع و معتبر دیگر بررسی شده است تا مشخص شود که دیگر پلتفرم‌ها و سایت‌های معتبر چه کارمزدی از فروشندگان دریافت می‌کنند و نهایتا پس از بررسی همه جانبه این اطلاعات، تصمیم فعلی گرفته شده است.

باسلام و غرفه‌دارانش دو گروه یا دسته مجزا نیستند. باسلام، غرفه‌داران و خریداران محصولات، همه اهالی یک بازار و شریک تجاری یکدیگر هستند و باسلام چیزی جز اهالی خودش نیست؛ بنابراین باسلامی که درآمدش درصورت بالا رفتن فروش غرفه‌داران بیشتر می‌شود، در هیچ‌ شرایطی دست به تصمیمات غیرکارشناسانه و نسنجیده‌ای که منجر به آسیب به این اهالی شود نخواهد زد. هرگونه ضرری که به غرفه‌داران باسلام وارد شود، تاثیرش بدون واسطه روی درآمد باسلام دیده می‌شود و با این همه، حالتی که باسلام سود کند، خوشحال باشد و غرفه‌داران بار ضرر را به دوش بکشند هرگز وجود ندارد.

هدف از تغییر کارمزدها چیست؟

هدف از تغییر کارمزد این بود که هر غرفه‌دار متناسب با حاشیه سودی که کالا در بازار دارد، کارمزد پرداخت کند تا کارمزد دریافتی از غرفه‌دار به انصاف نزدیک‌تر شود و این بازار به‌صورت حرفه‌ای‌تر مسیرش را طی کند و یک رضایت نسبی از سمت اکثر غرفه‌داران حاصل شود.

کارمزدهای جدید، اول اردیبهشت 

بنا بود طبق زمان‌بندی صورت‌گرفته، این تصمیم از  1403/01/05 عملی شود و کارمزدهایی که ده درصد هستند دوازده درصد باشند، اما باتوجه به تعطیلات نوروز و همچنین ابهامی که در بخشی از اهالی ایجاد شده بود و تعدادی از غرفه‌داران نیز به این تغییرات انتقاداتی داشته‌اند، باسلام ضمن ارتباط با این عزیزان و دریافت این انتقادات، بررسی‌های لازم را انجام داد و نهایتا تصمیم به ایجاد شفافیت بیشتر و اطلاع‌رسانی‌های گسترده‌تر گرفت که بنا شد این تاریخ به 1403/02/01 منتقل شود تا در این فرصت بتوانیم اطلاع‌رسانی خوب و کامل‌تری برای غرفه‌دارهای‌مان صورت دهیم؛ همچنین بنا شد باتوجه به این‌که بخشی از بازار آمادگی هماهنگی با شرایط جدید و کارمزدهای جدید را ندارد، کارمزد دسته‌بندی‌های دارای کارمزد دوازده درصد مجددا در سال جاری به ده درصد و زیر آن برگردد.

بنابراین کارمزد راسته «پوشاک»، دسته‌های «روغن‌های مراقبتى و درمانى»، «گیاه درمانی» و «لباس ورزشی»  که سابقا ۱۲ درصد تعیین شده بود، ۱۰ درصد خواهند شد. علاوه بر این کارمزد دسته‌بندی «لوازم آشپزخانه» (سطح دو) هم از ۸ درصد به ۶ درصد کاهش پیدا می‌کند.
 
در نهایت از ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳، کارمزد باسلام در سال جاری از هر تراکنش بین ۲ تا ۱۰ درصد بسته به دسته‌بندی محصول تعیین می‌شود.

کارمزدها کجا هزینه می‌شود؟ 

اما یکی از مواردی‌که مشتاقیم شفاف‌تر مطرح کنیم پاسخ به این سوال است که باسلام با کارمزدها چه می‌کند؟

همان‌طور که می‌دانید، هزینه‌های پشتیبانی، به‌روزرسانی‌ها، رفع باگ‌ها، نگهداری و توسعه زیرساخت‌ها، تامین و نگهداری سرورها، تامین امنیت اطلاعات، آموزش‌ها، تبلیغات و… بسیار بالاست. در عین حال باسلام بخش قابل توجهی از این کارمزدها را صرف توسعه بازار و بیشتر کردن مشتریان می‌کند که یک فقره از آن حدود دوسال تبلیغات باکیفیت تلویزیونی برای گسترش بازار و وارد کردن مشتریان بیشتر به این بازار بوده است که هزینه‌های آن به صورت تدریجی در حال پرداخت از طریق درآمد باسلام است. این درحالی‌ست که خود باسلام چیزی نمی‌فروشد و تمام سود و منفعت باسلام در بالاتر رفتن فروش غرفه‌دارانش است. بنابراین لازم به تاکید است که باسلام هیچ‌وقت دست به اقدام غیرکارشناسانه و نسنجیده نمی‌زند.

علاوه بر این، بخشی از افزایش کارمزدها صرف «بسته‌های افزایش فروش» و ایجاد رشد غرفه‌داران و موارد تشویقی دیگر خواهد شد که جزئیات آن از طریق اطلاع‌رسانی‌های بعدی به اطلاع خواهد رسید.